ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 560




                                               

Kwewri

Kwewri – tradycyjna gruzińska gliniana amfora przeznaczona do produkcji wina. Kwewri są wykorzystywane od kilku tysięcy lat. Najczęściej zakopuje się je w ziemi, dzięki czemu wino ma odpowiednią temperaturę do fermentacji. Największe kwewri mogą ...

                                               

Suliko

Suliko – gruzińska piosenka miłosna. Tekst utworu powstał w 1895 roku na podstawie wiersza gruzińskiego poety Akakiego Rostomowicza Ceretelego. Na prośbę poety muzykę skomponowała żona jego krewnego, Warinka Cereteli. Tekst utworu był następnie w ...

                                               

Biblioteka Narodowa Gujany

Na przełomie XIX i XX wieku filantrop Andrew Carnegie postanowił przekazać pieniądze na budowę bibliotek publicznych. Powstawały one głównie w Stanach Zjednoczonych Ameryki i Wielkiej Brytanii. Prośbę o wsparcie wysyłały również kolonie. W 1907 r ...

                                               

Guyana Prize for Literature

Guyana Prize for Literature – gujańska nagroda literacka ufunduwana w 1987 roku przez ówczesnego prezydenta Hugha Desmonda Hoyte w celu promocji literatury autorów z Gujany i Karaibów a także propagowania czytelnictwa i rozwoju twórczego wśród Gu ...

                                               

Maximón

Maximón kult świętej postaci, praktykowany przez gwatemalskich Indian Majów w kilku mistach zachodniej wyżyny Gwatemalskiej. Kult jest mieszanką prekolumbijskich wierzeń w majańską boginię Mam i wpływów katolickich. Maximón jest nazywany również ...

                                               

Baka (duch)

Baka – legendarne haitańskie widmo, które wraca po śmierci na Ziemię, by odżywiać się ludzkim mięsem. Według haitańskich wierzeń ludowych, ludzie, którzy mają się w przyszłości stać tego rodzaju demonami, za życia przynależą do tajnego stowarzysz ...

                                               

31. ceremonia wręczenia Europejskich Nagród Filmowych

31. ceremonia wręczenia Europejskich Nagród Filmowych odbyła się 15 grudnia 2018 roku w Sewilli. Nominacje do nagród zostały ogłoszone 11 listopada 2018.

                                               

Barretina

Barretina – rodzaj nakrycia głowy noszony w południowej części Europy. Jest to tradycyjny kataloński kapelusz często noszony przez mężczyzn. Ma on formę, zwykle czerwonego, worka. W różnych odmianach noszony na obszarach chrześcijańskiej kultury ...

                                               

Botijo

Botijo lub búcaro, càntir, pitxell lub poal – tradycyjne hiszpańskie naczynie z porowatej gliny przeznaczone do przechowywania wody. Szczególną własnością botijo jest to, że napełnione wodą i wystawione na działanie promieni słonecznych schładza ...

                                               

Calçotada

Calçotada – katalońskie święto poświęcone odmianie cebuli nazywanej calçot, odbywające się w ostatnią sobotę stycznia, a także nazwa spożywanej wówczas potrawy, przyrządzanej z tego warzywa. Tradycja i potrawa powstały w powiecie Alt Camp, w miej ...

                                               

Castell (wieża)

Castell – wieża budowana z ludzi. Jest to zwyczaj wywodzący się z Katalonii, którego początki sięgają XVIII w. Istnieją wieże o różnej formie i wysokości dochodzącej do 10 pięter, które tworzy czasami nawet ponad sto osób w różnym wieku. W 2010 r ...

                                               

Czarna legenda Hiszpanii

Czarna legenda Hiszpanii – termin określający sposób pejoratywnego przedstawiania Hiszpanii, ukuty począwszy od XVI wieku przez rządy krajów niesprzyjających Hiszpanii. Czarną legendę zapoczątkowało dyskredytowanie tego kraju na arenie międzynaro ...

                                               

Encierro

Encierro – przepędzanie byków ulicami miasta ze specjalnej zagrody na arenę, gdzie później biorą udział w walkach byków. Najsłynniejsze jest encierro w Pampelunie, organizowane podczas świąt zwanych sanfermines. Każdego dnia o ósmej rano kilkanaś ...

                                               

Hiszpańska Akademia Królewska

Hiszpańska Akademia Królewska – hiszpańska instytucja odpowiedzialna za regulowanie i rozpowszechnianie języka hiszpańskiego na świecie. Ma siedzibę w Madrycie. Instytucja była wzorowana na Akademii della Crusca 1582 i Akademii Francuskiej 1635 i ...

                                               

IESE Business School

IESE Business School – szkoła podyplomowa dla menedżerów, utworzona jako część Uniwersytetu Nawarry. Jej kampusy znajdują się w Barcelonie, Madrycie, a także w Monachium, São Paulo i Nowym Jorku. W Polsce w ramach IESE działa IESE Executive Educa ...

                                               

Karnawał w Santa Cruz de Tenerife

Karnawał w Santa Cruz de Tenerife odbywa się co roku w lutym w Santa Cruz de Tenerife, stolicy największej z Wysp Kanaryjskich, i przyciąga ludzi z całego świata. Jest uważany za drugi najbardziej popularny z znany na świecie, zaraz po karnawale ...

                                               

Parador

Parador / paɾaˈdor / – typ luksusowego hotelu w Hiszpanii i innych krajach hiszpańskojęzycznych, z reguły mieszczących się w zaadoptowanych zabytkowych zamkach, pałacach lub klasztorach, przykładowo Parador de Carmona znajduje się w alkazarze zbu ...

                                               

Rada Mędrców w Murcji

Rada Mędrców w Murcji – trybunał rozstrzygający kwestie związane z dostępem i wykorzystaniem zasobów wodnych na obszarze Huerta de Murcia. Złożony z 7 członków reprezentujących interesy ponad 23 tysiąca rolników z terenów nawadnianych. W 2009 rok ...

                                               

Słupy Heraklesa

Słupy Heraklesa – starożytna, grecka nazwa Skały Gibraltarskiej oraz góry znajdującej się po drugiej stronie Cieśniny Gibraltarskiej. Jakkolwiek północny, europejski ze Słupów jest jednoznacznie określony, to według różnych źródeł jako południowy ...

                                               

Szkoła tłumaczy w Toledo

Szkoła tłumaczy w Toledo – grupa uczonych reprezentujących trzy wyznania: chrześcijaństwo, islam oraz judaizm, którzy współpracowali ze sobą na przełomie XII i XIII wieku w Toledo, stanowiącym wówczas ważny ośrodek nauki muzułmańskiej. Szkoła ta, ...

                                               

Światowe Dni Młodzieży 1989

IV Światowe Dni Młodzieży w roku 1989 odbywały się w dniach 15–20 sierpnia i miały miejsce w Santiago de Compostela. Był na nich obecny papież Jan Paweł II, który dołączył do młodych pielgrzymów 19 sierpnia. Spotkał się wtedy z 400-tysięczną rzes ...

                                               

Trybunał Wodny w Walencji

Trybunał Wodny w Walencji – trybunał rozstrzygający kwestie związane z dostępem i wykorzystaniem zasobów wodnych w regionie Walencji na obszarze Vega de Valencia. Złożony z 8 wybieranych członków, reprezentujących interesy prawie 12 tysięcy miesz ...

                                               

Tuenti

Tuenti to hiszpański portal społecznościowy, zwany "hiszpańskim Facebookiem". Jego nazwa brzmi po hiszpańsku tak samo jak słowo "Twenty" po angielsku. Nazwa pochodzi od słów "tu enti", czyli "twoja tożsamość".

                                               

Valle de los Caídos

Valle de los Caídos – mauzoleum upamiętniające ofiary wojny domowej w Hiszpanii. Budowę mauzoleum zadekretował Francisco Franco 1 kwietnia 1940 - w pierwszą rocznicę zakończenia wojny domowej. Położone w górach miejsce wybrał sam Franco. Prace tr ...

                                               

Beekse Bergen Safari Park

Beekse Bergen Safari Park – park safari w Holandii w prowincji Brabancja Północna w pobliżu Hilvarenbeek pod Tilburgiem, przy trasie N269. Park zasiedla ok. 800 zwierząt dane z roku 2008 należących do 125 gatunków. Wśród najważniejszych wymienia ...

                                               

Dolfinarium Harderwijk

Dolfinarium Harderwijk – delfinarium w Harderwijk, największy morski park rozrywki w Europie. Delfinarium założyli w 1955 bracia Frits i Coen den Herder. W 1965 delfinarium zostało otwarte dla publiczności. W 1989 nowym właścicielem delfinarium z ...

                                               

Dzień Króla

Dzień Króla nid. Koningsdag – holenderskie święto państwowe. Obchodzone jest corocznie 27 kwietnia. Do roku 2013 włącznie święto obchodzone było corocznie 30 kwietnia.

                                               

Efteling

Efteling – największy park rozrywki w Holandii. Park znajduje się w Kaatsheuvel w holenderskiej prowincji Brabancja Północna, w pobliżu miasta Tilburg. Wystrój parku Efteling jest typowo baśniowy. Tematyzacja atrakcji parku opiera się na legendac ...

                                               

Grünkohlessen

Grünkohlessen – zwyczaj istniejący w wielu regionach północnych Niemiec i Holandii, a także w niektórych częściach Skandynawii. Jarmuż zbierano wcześniej po pierwszym jesiennym mrozie, zawarte w nim gorzkie substancje są następnie neutralizowane. ...

                                               

Jantje van Sluis

Jantje van Sluis – duża drewniana figura przedstawiająca postać ludzką, umieszczona w 1424 roku wysoko w oknie wieży ratusza w holenderskim mieście Sluis, która, uderzając młotkiem w miejskie dzwony, wybija kwadranse i pełne godziny na zegarze, n ...

                                               

Małe republiki

Małe republiki – seria wydawnicza niewielkich pod względem formatu książek będących kompendiami wiedzy na temat różnych krajów, wydawana w latach 1625-1649 przez rodzinę Elzewirów z Lejdy. Tomiki serii posiadały charakter encyklopedyczny, poświęc ...

                                               

Muiderkring

Muiderkring – powstały na początku XVII w. renesansowy krąg pisarzy, uczonych i muzyków spotykających się regularnie w średniowiecznym zamku w Muiden niedaleko Amsterdamu. Początkowo nie była to oficjalna grupa o zorganizowanym charakterze, a rac ...

                                               

Oranjegekte

Oranjegekte – fenomen, jaki objawia się w Holandii podczas wielkich imprez sportowych, zwłaszcza piłkarskich, a także podczas Dnia Króla. Polega on na tym, że w czasie trwania wydarzenia, np. piłkarskich mistrzostw świata samochody, ulice, domy o ...

                                               

Partia Krasnoludków

Partia Krasnoludków – anarchistyczny ruch społeczno-artystyczny. Powstał w Amsterdamie, w roku 1969 jako kontynuacja ruchu Provo. W lutym 1971 roku powołał do życia Wolne Państwo Pomarańczowe, które miało być alternatywą dla systemu kapitalistycz ...

                                               

Prinsjesdag

Prinsjesdag – uroczystość rozpoczynająca roczną sesję parlamentu holenderskiego odbywająca się co rok w trzeci wtorek września w Hadze. W dniu tym panujący monarcha, obecnie Król Wilhelm-Aleksander, wygłasza mowę tronową przed obiema izbami parla ...

                                               

Provosi

Provosi – ruch kontrkulturowy, aktywny w Holandii w latach 1965-1967. Jego założycielem był Roel van Duijn, student filozofii zafascynowany anarchizmem, ideami nowej lewicy spod znaku Herberta Marcusego i artystycznymi dokonaniami dadaistów. Ruch ...

                                               

Winkler Prins

Winkler Prins - niderlandzka encyklopedia, do której powstania przyczynił się holenderski poeta i duchowny Anthony Winkler Prins. Miała 9 edycji. Pierwsza edycja została wydana 16 tomach w latach 1870-1882, a ostatnia, książkowa, licząca 26 tomów ...

                                               

Zwientje tikken

Przebieg gry jest prosty: głęboka dziura jest wypełniana dużą ilością błota, piór i innych odpadków. Uczestnikom żadne reguły nie określają ich ilości zawiązuje się oczy, po czym muszą oni wpełznąć do dziury. Następnie do dziury wpuszcza się świn ...

                                               

Lluvia de peces

Lluvia de peces lub aguacero de pescados – zjawisko meteorologiczne występujące w honduraskiej gminie Yoro, w departamencie o tej samej nazwie. Niemalże każdego roku, między majem a lipcem – w miesiącach, w których ma początek pora deszczowa w pó ...

                                               

Amma (Indie)

Amma lub ammachi – południowoindyjskie słowo oznaczające matkę, stosowane również wobec guru i świętych hinduistycznych, w szczególności stosowane wobec: Śiwaśakti Amma z Tiruvannamalai w Tamil Nadu Mata Amrytanandamaji z Amritapuri w Kerali

                                               

Ardhanari

Ardhanari, Ardhanariśwara – w hinduizmie jest to postać łącząca parę bogów, Śiwę i jego małżonkę Parwati. Ardhanariśwara jest przedstawiana jako pół-mężczyzna i pół-kobieta. Prawa połowa jest zwykle mężczyzną i jest to bóg Śiwa demonstrujący swoj ...

                                               

Bantowie

Bantowie – matrylinearna kasta indyjska zamieszkująca głównie tereny Tulu Nadu, czyli dystryktów Udupi i Dakszina Kannada w stanie Karnataka oraz taluku Kasaragod w stanie Kerala. Zaliczani są do warny kszatrijów, są spokrewnieni z Nayarami z Ker ...

                                               

Brahmaćarja

Brahmaćarja – w społeczeństwie hinduistycznym pierwszy z czterech etapów życia człowieka. Termin ten odnosi się głównie do osób do 25 roku życia. Tradycja hinduistyczna Manusmryti zakłada, że długość życia człowieka wynosi 100 lat. Każdemu z czte ...

                                               

Brodziec paczulka

Brodziec paczulka, paczulka wonna, paczulka – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych. Nazwa "paczuli" pochodzi z języka tamilskiego, od பச்சை paććai i இலை ilai. Paczuli pochodzi z tropikalnego obszaru Azji. Gatunek uprawiany jest poza tym na Kar ...

                                               

Cztery strony świata

Cztery strony świata – to reportaż z podróży do Indii, Norwegii, Finlandii, Mongolii i Algierii napisany przez Jerzego Putramenta w latach 1949-1962, wydany w 1963 roku. Pozycja została wydana przez wydawnictwo Iskry.

                                               

Dipa

Dipa, ang. deepa, z sanskryckiego दीप dīpa, dosłownie lampa. W języku hindi określana również jako दिया dija, दीप dip, दीपक dipak, दीवा diwa. Choć etymologicznie wszystkie terminy oznaczają to samo, współcześnie rozróżnia się zazwyczaj jednorazow ...

                                               

Dom cudów

Dom cudów – książka Justine Hardy, brytyjskiej pisarki zajmującej się tematyką Indii. Książka w oryginale została wydana w 2005 roku, w Polsce w 2007. Pozycja została wydana przez Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, w formacie A5, zawiera ...

                                               

Dzień Republiki w Indiach

Dzień Republiki w Indiach - 26 stycznia – drugie obok Dnia Niepodległości narodowe święto Indii, celebrujące uniezależnienie się od Brytyjczyków; wprowadzone w związku z podpisaniem w styczniu 1950 roku konstytucji stworzonej pod kierunkiem dalit ...

                                               

Ektara

Ektara - jednostrunowy instrument szarpany, popularny na subkontynencie indyjskim, gdzie istnieje około 20 odmian.

                                               

Ghaty

Ghaty – ciąg kamiennych schodów prowadzący w dół ku rzece. Występuje w wielu miejscach Azji. W języku hindi to stopnie schodzące ku rzece. Wiele takich miejsc nad Gangesem np. w miejscowości Haridwar i Narbadą ma znaczenie religijne. W języku ben ...