ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 538




                                               

Dzwon okrętowy

Dzwon okrętowy – rodzaj dzwonu używanego na jednostkach pływających do celów sygnalizacyjnych. Wybija się przy jego użyciu tzw. szklanki oraz sygnały mgłowe, poruszając serce dzwonu za pomocą ringabuliny. Mimo że funkcje te na wielu dużych jednos ...

                                               

Ekran Kenta

Ekran Kenta – wirująca okrągła szyba, rodzaj wycieraczki, instalowana na przedniej szybie sterówki. Obrót dysku usuwa z niego deszczówkę i śnieg, co poprawia widoczność. Wykonywany ze szkła i aluminium. Nazwa pochodzi od firmy George Kent Ltd., k ...

                                               

Ferholung

Ferholung – zmiana miejsca cumowania jednostki pływającej poprzez przeholowanie jej siłami mięśni załogi na cumach i szpringach. Przy ferholungu należy zawsze trzymać jacht jednocześnie na dwóch cumach, co zabezpiecza przed wypadkiem zerwania się ...

                                               

Flara (pirotechnika)

Flara zwana też rakietą sygnalizacyjną – przyrząd pirotechniczny służący do sygnalizacji, bazujący na reakcji egzotermicznej. Flary są często zaopatrywane w silnik rakietowy, dzięki którym mogą one wzlatywać wysoko w niebo. Pociski te mogą być od ...

                                               

Głębokość tranzytowa

                                               

Gwizdek ratunkowy

Gwizdek ratunkowy – standardowe wyposażenie morskiej kamizelki ratunkowej lub kombinezonu ratunkowego, które służy do zwrócenia na siebie uwagi w trakcie akcji ratowniczej. Wykonany jest zazwyczaj z tworzywa sztucznego, przymocowany do kamizelki ...

                                               

Holowanie

Holowanie – operacja przemieszczenia jednostki pływającej pozbawionej własnego napędu lub z tymże nieaktywnym przy pomocy holowników lub pchaczy. Holowanie statku powietrznego – operacja polega na wynoszeniu np. szybowców w powietrze za pomocą sa ...

                                               

II mechanik

II mechanik - stanowisko oficerskie w dziale maszynowym na statku handlowym, zastępca starszego mechanika. Funkcję II mechanika zalicza się do stanowisk na poziomie zarządzania, niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi. W zależności od ...

                                               

Inercja statku

Inercja statku to zjawisko polegające na trudnościach w manewrowaniu statkiem wynikające z: Stosunkowo małych oporów ruchu w środowisku wodnym Zwłaszcza przy małych prędkościach. dużej masy statku stosunkowo małej mocy urządzeń napędowych i małej ...

                                               

Infrastruktura portowa

Infrastruktura portowa – znajdujące się w granicach portu lub przystani morskiej akweny portowe oraz ogólnodostępne obiekty, urządzenia i instalacje, związane z funkcjonowaniem portu.

                                               

Jednostka zespolona

                                               

Kamizelka ratunkowa

Kamizelka ratunkowa – kamizelka utrzymująca człowieka przez określony czas na powierzchni wody, wypełniona lżejszym od wody materiałem, np.: styropianem, korkiem, a w przeszłości kapokiem lub materiałem syntetycznym, a w starszych modelach także ...

                                               

Kantowanie

Kantowanie to sposób spychania statku z mielizn na głębszą wodę, za pomocą wbitych niemal pionowo bumsztaków. Do górnego końca bumsztaka mocuje się linę stalową i pracującą windą kotwiczną unosi się nieco rufę statku. Również przechylanie statku, ...

                                               

Kapitan żeglugi wielkiej

Kapitan żeglugi wielkiej – najwyższy stopień w marynarce handlowej, oficer pokładowy, kierownik statku morskiego bez ograniczeń pojemnościowych uprawiającego żeglugę wielką. Aby uzyskać dyplom kapitana żw, należy: posiadać dyplom kapitana na stat ...

                                               

Keja

Keja – słowo wywodzące się z istniejącego w XVII wieku słowa kaai lub quai, lub quay oznaczające umocniony kamieniem fragment brzegu rzecznego lub linii brzegowej w porcie morskim, do którego mogły przybijać statki oraz dokonywać przeładunku towa ...

                                               

Kilometraż rzeki

Kilometraż rzeki – liczona zazwyczaj od ujścia w górę rzeki, mierzona w kilometrach, długość rzeki. W miejscu ujścia znajduje się kilometr zero rzeki. Na Odrze od ujścia Opawy w Ostrawie gdzie znajduje się kilometr zerowy Odry i liczony jest w gó ...

                                               

Kineta

W budownictwie i kanalizacji, przez analogię, kinetą jest nazywane podłużne korytko przykryte kratką ściekową służące do odwodnienia wybetonowanego placu, parkingu, itp. jak też wyprofilowane korytko na dnie studzienki kanalizacyjnej. Korytko ma ...

                                               

Klar

Zrobić klar - Zrobić porządek na pokładzie, w kokpicie i w kabinie, wraz z buchtą lin, umyciem pokładu, kokpitu i kabiny. Na statkach morskich określenie to oznacza zrobienie jakichkolwiek porządków, posprzątanie. W języku marynarskim istnieje te ...

                                               

Koku

Koku – jednostka objętości używana w Japonii, równa dziesięciu sześciennym shaku. W przybliżeniu jeden metr sześcienny to 3.6 koku. Koku zdefiniowano jako ilość ryżu, wystarczającą do wyżywienia jednego człowieka przez rok. Z kolei miara o nazwie ...

                                               

Koło ratunkowe

Koło ratunkowe – przyrząd do ratowania tonącej osoby, używany na statkach lub w pobliżu zbiorników wodnych o niebezpiecznej głębokości, a także na terenach kąpielisk i pływalni. Wyróżniamy dwa rodzaje kół ratunkowych: stosowane na morzu muszą pos ...

                                               

Kotwica

Kotwica – element wyposażenia jednostki pływającej służący do unieruchomienia jej na wodzie przez zaczepienie o dno, niekiedy do hamowania oraz wykonywania manewrów. Kotwice wytwarzane są najczęściej ze stali kutej bądź walcowanej, rzadziej odlew ...

                                               

Kotwica zawoźna

Kotwica zawoźna, inaczej werp – termin z zakresu żeglugi dotyczący sposobu kotwiczenia polegającego na załadowaniu kotwicy na szalupę lub bączka i wywiezieniu jej na większą odległość, tak aby kąt pomiędzy dnem a liną kotwicznym był jak najmniejs ...

                                               

Lichtowanie

Lichtowanie – operacja polegająca na częściowym rozładunku statku, dokonanym zazwyczaj poza portem w celu zmniejszenia zanurzenia statku. Umożliwia to wejście do portu, w którym maksymalna głębokość jest mniejsza niż zanurzenie statku całkowicie ...

                                               

Lina cumownicza

Lina cumownicza, cuma – lina służąca do cumowania, czyli mocowania jednostki pływającej do nabrzeża, boi, dalby lub innej jednostki oraz do holowania i tym podobnych czynności. Mocuje się ją na lądzie do polera lub pierścienia cumowniczego, na je ...

                                               

Manewr monachijski

Manewr monachijski jest odmianą manewru "człowiek za burtą". Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z roku 1889, w Ameryce był znany jako "quick stop". Manewr ten został na nowo odkryty i przećwiczony w roku 1978 w ośrodku żeglarskim Monachijskich Szkó ...

                                               

Manewry

Manewry – wszelkie czynności statku wodnego mające na celu dostosowanie jednostki pływającej do aktualnego stanu pogodowego, sytuacji awaryjnej lub zadań wyznaczonych przez kapitana. Oznacza to zmianę prędkości lub kursu lub ilości niesionego oża ...

                                               

Manewry portowe

Manewry portowe - są to wszelkie zabiegi i manewry, które jacht lub statek wykonuje wewnątrz basenu portowego. Do manewrów portowych zaliczamy: podejście do pomostu jest to manewr jaki jacht lub statek wykonuje w celu zacumowania

                                               

Marynarka handlowa

Marynarka handlowa – jednostki pływające danego państwa wraz z załogami, uprawiające: ratownictwo. żeglugę, działalność w zakresie pozyskiwania zasobów morza m.in. rybołówstwo, górnictwo, działalność sportowo-rekreacyjną żeglarstwo, W odróżnieniu ...

                                               

Marynarz (funkcja)

Marynarz - podstawowa funkcja w dziale pokładowym na statku handlowym. W marynarce handlowej wyróżnia się trzy stanowiska marynarskie: starszy marynarz. marynarz wachtowy młodszy marynarz W związku na zmianę przepisów dotyczących świadectw na wni ...

                                               

Matelot (taniec)

Matelot lub Sailors HornPipe – żywy taniec marynarski wykonywany solo albo grupowo. Jego figury nawiązują do zajęć marynarzy takich jak zwijanie lin, wchodzenie na maszt itp. Taniec wymaga specjalnego stroju wzorowanego na marynarskim. Tańczony j ...

                                               

Mechanik wachtowy

Mechanik wachtowy – stanowisko oficerskie w dziale maszynowym na statku handlowym. Funkcję II mechanika zalicza się do stanowisk na poziomie zarządzania, natomiast funkcję mechanika wachtowego zalicza się do stanowisk na poziomie operacyjnym, nie ...

                                               

Mesa (żegluga)

Mesa – pomieszczenie znajdujące się na jednostce pływającej, służące jako jadalnia, miejsce zebrań załogi, wspólnego wypoczynku, do celów reprezentacyjnych, urzędowych odpraw itp. Na większych jednostkach mogą znajdować się oddzielna mesy oficers ...

                                               

Miasto portowe

Miasto portowe – miasto, którego główną funkcją miastotwórczą jest przeładunek towarów oraz transfer pasażerów z drogi lądowej na drogę wodną i odwrotnie. Charakter portowy posiadają m.in. Aleksandria, Rotterdam, Hamburg, Gdańsk i Szczecin.

                                               

Miejski transport wodny

Miejski transport wodny śródlądowy – transport odbywający się po śródlądowych drogach wodnych, znajdujących się w granicach obszaru miejskiego. W niektórych ośrodkach miejskich do obsługi pasażerskiego transportu miejskiego wykorzystywane są stat ...

                                               

Morze (czasopismo)

Morze – miesięcznik marynistyczny wydawany w latach 1924–2000 przez wydawnictwo Ligi Morskiej i Rzecznej a następnie Ligi Morskiej i Kolonialnej. Od stycznia 2017 do marca 2019 roku tytuł "Morze” nosił dawny miesięcznik "Morza i Okręty”. Od czerw ...

                                               

Motorzysta

Motorzysta – podstawowa funkcja w dziale maszynowym na statku handlowym. W marynarce handlowej wyróżnia się dwa stanowiska motorzysty: młodszy motorzysta motorzysta wachtowy. Funkcja motorzysty wachtowego jest zaliczana do stanowisk pomocniczych ...

                                               

Muring

Muring – lina tonąca, której jeden koniec zamocowany jest do nabrzeża, a drugi do zatopionego w wodzie obciążenia. Służy do cumowania jachtu prostopadle do nabrzeża lub pomostu. Cumowanie jachtu do muringu odbywa się poprzez wybranie go z pokładu ...

                                               

Nabrzeże

Nabrzeże – linia brzegowa mola, pirsu lub kanału portowego wraz z przyległymi terenami portowymi, odpowiednio przystosowane do postoju i obsługi jednostek pływających. W żargonie marynarskim używa się też określenia keja. Minimalne przystosowanie ...

                                               

Nasze Morze

Nasze Morze – miesięcznik o tematyce morskiej i żeglugowej wydawany przez wydawnictwo Okrętownictwo i Żegluga z Gdańska.

                                               

Nautologia

                                               

Nautyka

Nautyka inaczej wiedza nautyczna – dziedzina wiedzy, obejmująca dewiację, locję, nawigację, astronomię nautyczną, meteorologię i wiedzę żeglarską, potrzebną do bezpiecznej żeglugi.

                                               

Niezatapialność

Niezatapialność – termin określający zdolność jednostki pływającej do utrzymania się na powierzchni wody po uszkodzeniu podwodnej części kadłuba skutkującym utraceniem jego szczelności. Statek powinien utrzymać też stateczność i podstawowe właści ...

                                               

Numer na żaglu

Numer na żaglu – oznaczenie stanowiące układ liter i cyfr potrzebny do identyfikacji żaglowca na wodzie. Numer ten występuje też w jego oficjalnych dokumentach. System oznakowania nakazuje, aby każdy jacht morski miał na grocie i spinakerze – zna ...

                                               

O żegludze

Autor, omawiając dziedzinę żeglarstwa, powoływał się na licznych autorów starożytnych, jak i mu współczesnych, własne doświadczenia, współczesnych mu marynarzy, jak i ludowe przysłowia. Według badaczy w czterech księgach, podzielonych na rozdział ...

                                               

Obrona przeciwawaryjna statku

Obrona przeciwawaryjna statku lub okrętu – ogół czynności mających na celu utrzymanie niezatapialności okrętu, gaszeniu pożarów oraz na naprawie uszkodzeń. Czynności te mają zapewnić zdolność morską jednostki pływającej, a w marynarce wojennej ró ...

                                               

Ochmistrz (żegluga)

Ochmistrz - podstawowe stanowisko oficerskie w dziale hotelowym na statku pasażerskim. Kiedyś również oficer ten nadzorował pracę działu hotelowego oraz był odpowiedzialny za administrację i gospodarkę na statku towarowym. W innych flotach jego o ...

                                               

Oficer (żegluga)

Oficer – marynarz mający odpowiednie wykształcenie oraz wypływaną wymaganą praktykę morską, pełniący na statku morskim prawnie lub zwyczajowo określoną funkcję.

                                               

Oficer wachtowy

Oficer wachtowy – stanowisko oficerskie w dziale pokładowym na statkach handlowych i okrętach. Funkcję oficera wachtowego zalicza się do stanowisk na poziomie operacyjnym, stanowisko 1 oficera, lub 1. Watch Officer) zaliczane jest do poziomu zarz ...

                                               

Ołowianka (lina)

Ołowianka – w nawigacji przyrząd do ręcznego pomiaru głębokości akwenu. Ołowianka jest wyskalowaną nierozciągliwą linką z metalowym zwykle odlanym z ołowiu – stąd nazwa obciążnikiem na jednym końcu. Niegdyś miała szerokie zastosowanie w żegludze ...

                                               

Overholung

Overholung – obrócenie o 180°, przy użyciu cum i szpringów, zacumowanej jednostki pływającej w celu np. uzyskania dostępu do drugiej burty dla wykonania prac konserwacyjnych, częściej w celu dogodnego postoju albo właściwego ustawienia jednostki ...