ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 513




                                               

Kobiety w średniowieczu

Kobiety w średniowieczu pełniły wiele różnych ról społecznych. Wśród pozycji społecznych, które zajmowały, były role: żon, wdów, matek, chłopek, rzemieślniczek, zakonnic, a także role przywódcze: opatek i królowych. Samo pojęcie "kobiety” zmienia ...

                                               

Anorexia scholastica

Anorexia scholastica – rzekome zaburzenie psychiczne występujące jedynie u kobiet jako skutek nadmiernej edukacji, uznawane przez społeczność lekarzy i psychologów mężczyzn jeszcze na początku XX wieku. Po raz pierwszy zaproponował i uzasadnił je ...

                                               

Augusta (tytuł)

Augusta – tytuł nadawany rzymskiej cesarzowej. Zgodnie z wolą pierwszego augusta Oktawiana, jako pierwsza tytuł ten otrzymała – po jego śmierci w 14 roku n.e. – Liwia Druzylla 58 p.n.e.–29 n.e., zwana od tego czasu Julią Augustą. Po niej tytuł au ...

                                               

Azyle sióstr magdalenek

Azyle sióstr magdalenek – instytucja dla kobiet w Wielkiej Brytanii i Irlandii, prowadzona przez różne zakony Kościoła katolickiego, zwłaszcza Zgromadzenie sióstr św. Marii Magdaleny od Pokuty. W większości azyli od mieszkanek wymagano ciężkiej p ...

                                               

Boskie małżonki Amona

Pierwszą kobietą noszącą ten tytuł, który potwierdzają źródła egipskie była Ahmes-Nefertari, wielka małżonka Ahmosego. Być może także tytuł ten nosiła Ahhotep I, której tytuł potwierdza jedynie inskrypcja na jej trumnie.Tytuł ten nosiła także Hat ...

                                               

Cioty

Cioty – kobiety zajmujące się u niektórych plemion słowiańskich magią. Jak większość informacji dotyczących wierzeń słowiańskich informacje na ich temat przetrwały w tradycji ustnej i zostały spisane dużo później, tak więc informacje nie są stupr ...

                                               

Czarna księga kobiet

Czarna księga kobiet – książka będąca zbiorem artykułów, raportów i świadectw ponad czterdziestu autorek i autorów na temat statusu kobiet na świecie, podejmująca problematykę z zakresu praw człowieka. Książka pod redakcją Christine Ockrent ukaza ...

                                               

Alexandra Gripenberg

Alexandra Gripenberg, znana również jako Alexandra van Grippenberg – fińska autorka, działaczka społeczna, dziennikarka, feministka, pisarka, polityk, publicystka. Założyła pierwszą zarejestrowaną organizację praw kobiet w Finlandii, Stowarzyszen ...

                                               

Gyneceum

                                               

Halmoni

Wianbu − koreańskie określenie kobiet do towarzystwa, ofiar japońskiej przemocy i niewolnictwa seksualnego, które od początku lat 90. domagają się od rządu Japonii przyznania do odpowiedzialności za organizację tego procederu. Konkretna liczba Ko ...

                                               

Harem

Harem ; od arab. harim inaczej perski: sarāy, zenana – prywatna strefa w tradycyjnym muzułmańskim domu. Część tradycyjnego domu muzułmańskiego zamieszkana przez kobiety, żony i nałożnice muzułmanina oraz ich dzieci tam mieszkające. Do części domu ...

                                               

Haseki Sultan

Haseki Sultan – tytuł, którego używano w odniesieniu do ulubionej żony sułtana osmańskiego w XVI oraz XVII wieku. Tytułu użyto po raz pierwszy w XVI wieku, kiedy to sułtan Sulejman Wspaniały nadał go swojej ulubienicy, Rusince o imieniu Hürrem. W ...

                                               

Journal of Women’s History

Journal of Womens History - amerykańskie pismo naukowe założone w 1989 roku. Jest to pierwsze czasopismo naukowe poświęcone wyłącznie historii kobiet. Magazyn przyjmuje teksty na temat kobiet, gender i feminizmu dotyczące każdego państwa, regionu ...

                                               

Jyoti Singh Pandey

Jyoti Singh Pandey - indyjska kobieta zgwałcona i pobita ze skutkiem śmiertelnym przez sześciu mężczyzn w Nowym Delhi.

                                               

Kadina

Kadina – w imperium osmańskim należąca do haremu sułtańskiego kobieta o wyższym od innych statusie, metresa. Kadinie przysługiwały szczególnie obfite apanaże, służba, apartament i inne przywileje.

                                               

Kobiety do towarzystwa

Kobiety do towarzystwa, wojskowe kobiety do towarzystwa, pocieszycielki albo często spotykana nazwa ang. comfort women – eufemistyczne określenie kobiet zmuszanych do nierządu przez japońskich okupantów. Liczbę zmuszanych do nierządu kobiet szacu ...

                                               

Komitet ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet

Komitet ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet - komitet Organizacji Narodów Zjednoczonych ustanowiony artykułem 17. Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, która weszła w życie w 1981 roku.

                                               

Kurtyzana

Słowo kurtyzana oznaczało właściwie damę dworu. Jako "kobieta lekkich obyczajów” termin kurtyzana zaczął funkcjonować dopiero w Odrodzeniu. Kurtyzany to prostytutki spędzające życie w wielkim świecie pozostające na utrzymaniu możnych kochanków.

                                               

Ruszdi Malhas

Ruszdi Malhas – saudyjska zawodniczka jeździectwa w skokach przez przeszkody. Pierwsza kobieta - reprezentantka Arabii Saudyjskiej na Igrzyskach Olimpijskich.

                                               

Malleus Maleficarum

Malleus Maleficarum – katolicki traktat na temat czarownictwa, spisany przez dominikańskego inkwizytora Heinricha Kramera, być może we współpracy z innym inkwizytorem Jakobem Sprengerem. Tekst ten został po raz pierwszy opublikowany w 1487 i stał ...

                                               

Masakra w École polytechnique de Montréal

Masakra w École polytechnique de Montréal, zwana także Masakrą w Montrealu – zbiorowe zabójstwo dokonane 6 grudnia 1989 roku w Montrealu, Quebecu w Kanadzie. Uzbrojony w broń palną i nóż myśliwski 25-letni Marc Lépine wkroczył do budynku uczelni. ...

                                               

Metresa

Metresa – faworyta, kochanka. W społeczeństwach, w których małżeństwa zawierano z powodów ekonomicznych czy też politycznych, metresy spełniały rolę dobrowolnie wybranej, nieumówionej partnerki, nie tylko w życiu seksualnym. W historii jest wiele ...

                                               

ONZ Kobiety

ONZ Kobiety – podmiot Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz Równości Płci i Wzmocnienia Kobiet. ONZ Kobiety została stworzona w czerwcu 2010 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. 13 kwietnia 2012 roku, w wyniku starań ONZ Kobiety, ONZ przyjęła ...

                                               

Ponteuse

Ponteuse rodzaj krzesła przeznaczonego do asystowania przy grach i przeznaczonego przede wszystkim dla kobiet, odmiana voyeuse. Krzesła różniły się rozszerzonym zakończeniem oparcia, w ponteuse było ono przekształcone w skrzyneczkę przeznaczoną n ...

                                               

Prawa kobiet

Prawa kobiet – uprawnienia i wolności kobiet oraz dziewcząt w danym społeczeństwie. W niektórych regionach prawa kobiet są zinstytucjonalizowane i wspierane przez prawo, miejscowe zwyczaje i zachowania, podczas gdy w innych są ignorowane i łamane ...

                                               

Sufrażyzm

Sufrażyzm – ruch aktywistyczny działający w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych walczący o prawa wyborcze dla kobiet w końcu XIX i na początku XX wieku, zwłaszcza przed rozpoczęciem I wojny światowej. W szczególności nazywano tak członkinie ...

                                               

Sułtanat kobiet

Sułtanat kobiet – okres w historii Imperium Osmańskiego, trwający od 1530 roku przez ok. 130−150 lat, charakteryzujący się istotnym wpływem żon i matek sułtanów na politykę państwa.

                                               

Światowa Konferencja Praw Człowieka w Wiedniu

Światowa Konferencja Praw Człowieka w Wiedniu – konferencja Organizacji Narodów Zjednoczonych obradująca od 14 do 25 czerwca 1993 roku w Wiedniu. Dokument przyjęty przez uczestniczki i uczestników konferencji to Deklaracja wiedeńska i Program dzi ...

                                               

Valide Sultan

Valide Sultan – tytuł noszony przez "prawną matkę” panującego sułtana w imperium osmańskim. Tytuł ten został po raz pierwszy użyty w XVI wieku w odniesieniu do sułtanki Ayse Hafsy, małżonki Selima I Groźnego i matki Sulejmana Wspaniałego, zastępu ...

                                               

Voyeuse

Voyeuse, voyelle - rodzaj krzesła dostosowanego do asystowania przy grach i przeznaczonego przede wszystkim dla kobiet. Krzesło miało tapicerowane siedzisko i oparcie. Oparcie w górnej części rozszerzało się w rodzaj miękko wyściełanej półeczki, ...

                                               

Walida

                                               

Women on Web

Women on Web – organizacja pozarządowa prowadząca internetową poradnię ginekologiczną umożliwiającą farmakologiczne przerwanie ciąży kobietom w państwach, w których nie ma dostępu do bezpiecznych usług aborcyjnych. Strona dostępna jest w języku p ...

                                               

Zabójstwa posagowe

Zabójstwa posagowe - forma przemocy wobec kobiet rozpowszechniona w państwach południowej Azji, takich jak Indie, Pakistan czy Bangladesz. Polega na zamordowaniu lub doprowadzeniu do samobójczej śmierci kobiety w wyniku prześladowań lub tortur do ...

                                               

Ekwici

Ekwici – średnio zamożna rzymska klasa społeczna, w skład której wchodzili kupcy, przedsiębiorcy, bankierzy, posiadający majątki o wartości minimum 400 000 sestercji. Symbolami przynależności do stanu ekwickiego było posiadanie konia, noszenie st ...

                                               

Gens

Gens – pierwotna organizacja rodowa w starożytnym Rzymie, skupiająca do kilkunastu rodzin wywodzących się, lub przypisujących sobie pochodzenie od wspólnego przodka – eponima, od którego imienia pochodziła nazwa całego rodu. Gentes posiadały wspó ...

                                               

Homo novus

Homo novus – lekceważąca nazwa używana przez nobilów w starożytnym Rzymie na określenie człowieka, który pierwszy w swoim rodzie obejmował urząd dający mu prawo do zasiadania w senacie. Urzędami tymi były magistratury cursus honorum. Ich piastuno ...

                                               

Honestiores

Honestiores - począwszy od II wieku p.n.e. wyższe klasy rzymskiego społeczeństwa. Klasa ta miała wiele przywilejów prawnych, które nie przysługiwały humiliores. Np. obraza wyrządzona członkowi stanu uprzywilejowanego przez przedstawiciela stanu n ...

                                               

Humiliores

Humiliores - od II wieku niższa klasa rzymskiego społeczeństwa, której prawa były gorsze niż przysługujące honestiores. Przykładem było zróżnicowanie kar grożących za zniewagę. Stopniowo warstwy upośledzone zostały przypisane do ziemi lub do pracy.

                                               

Klient (starożytny Rzym)

Klient – wolny, lecz ubogi obywatel starożytnego Rzymu, często wyzwolony niewolnik, pozostający pod opieką patrona, którym był zwykle patrycjusz. Relacja klient-patron nakładała obowiązki na obie strony: klient musiał być posłuszny patronowi, pat ...

                                               

Kolon

Kolon) – w starożytnym Rzymie dzierżawca działki ziemi od właściciela ziemskiego, w okresie cesarstwa chłop zależny od właściciela latyfundium, a z czasem zniewolony rolnik przypisany do ziemi. Kolonowie stanowili podstawę systemu kolonatu. Na sk ...

                                               

Kwiryci

Kwiryci – pierwotnie nazwa Sabinów zamieszkałych w Cures. Po podbiciu ich przez Rzymian nazwa ta została przez nich przejęta dla oznaczenia obywateli-cywilów, w przeciwieństwie do Romani jak określano obywateli-żołnierzy.

                                               

Nobilowie

Nobilowie - wyłonili się na przełomie III II wieku p.n.e. spośród arystokracji senatorskiej. Byli właścicielami latyfundiów w Rzymie, piastowali godności senatorskie i urzędy, często dziedzicznie, gdyż zasługi dziadów i ojców dla republiki były i ...

                                               

Nomenclator

Nomenclator – niewolnik lub sługa w starożytnym Rzymie, zajmujący się obwieszczaniem swojemu panu nazwisk gości lub osób napotkanych na ulicy, szczególnie ważny w okresie kampanii wyborczej na któryś z urzędów. Nomenclator musiał się wykazywać do ...

                                               

Optymaci

Optymaci – konserwatywne ugrupowanie polityczne w starożytnym Rzymie, powstałe w drugiej połowie II wieku p.n.e. Jego najwybitniejsi przedstawiciele to Sulla i Pompejusz Wielki oraz ród Scypionów. Ugrupowanie to skupiało członków bogatych rodów s ...

                                               

Patrycjusze

Patrycjusze − uprzywilejowana, wyższa warstwa społeczna, która pojawiła się w okresie królestwa oraz republiki w starożytnym Rzymie. Posiadali pełne prawa polityczne oraz wyłączność obejmowania urzędów. W ich rękach znajdowała się większość ziem. ...

                                               

Plebejusze

Plebejusze – w starożytnym Rzymie warstwa społeczna, prawdopodobnie wywodząca się od ludów pobliskich, podbitych terenów lub osiedlających się w Rzymie. Plebejusze byli wolni, lecz do pewnego momentu nie mieli praw obywatelskich. Zaliczano do nic ...

                                               

Popularzy

Popularzy to ugrupowanie polityczne w starożytnym Rzymie, powstałe w drugiej połowie II wieku p.n.e. Działało w interesie plebejuszów, występowało przeciwko stronnictwu optymatów. Największe nasilenie działalności popularów przypadało na czasy br ...

                                               

Bracia Witalijscy

Bracia Witalijscy – piraci działający na Morzu Bałtyckim na przełomie XIV i XV wieku. Początkowo prowadząc w rejonie bałtyckim działalność kaperską w służbie europejskich władców, z czasem zrezygnowali z listów kaperskich i zajęli się pospolitym ...

                                               

Consuetudo bononiensis

Consuetudo bononiensis, consuetudo bononiana, styl boloński – popularny w średniowieczu sposób oznaczania dni w miesiącu, w którym w pierwszej połowie miesiąca dni liczono według liczby porządkowej kolejnych dni, a w drugiej – wstecz, od ostatnie ...

                                               

Kosezi

Kosezi – warstwa społeczna we wczesnośredniowiecznej Słowenii, drobne rycerstwo zajmujące w drabinie społecznej miejsce pośrednie między szlachtą a wolnymi chłopami. Geneza kosezów nie jest jasna, ukształtowali się przed IX wiekiem prawdopodobnie ...