ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 481




                                               

Prawo El Khomri

Prawo El Khmori – nowelizacja ustawy o prawie pracy we Francji, znana powszechnie jako Loi travail. Ustawa ta wywołała szereg protestów związków zawodowych.

                                               

Rada pracowników

Rada pracowników – rodzaj organu reprezentacji pracowniczej ustanowiony przez ustawę z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji, która w założeniu ma wdrożyć w Polsce dyrektywę Parlamentu Europejskie ...

                                               

Regulamin pracy

Regulamin pracy – akt normatywny ustalający wewnętrzny porządek, organizację w zakładzie pracy oraz określającym prawa i obowiązki zarówno pracownika jak i pracodawcy związane z procesem pracy. Regulując powyższe prawa i obowiązki regulamin pracy ...

                                               

Reprezentacja interesów pracowniczych

Reprezentacja interesów pracowniczych – całokształt instytucji, metod, środków służących obronie, popieraniu i podnoszeniu standardów praw pracowniczych. Funkcje te wykonują z reguły organizacje zakładane przez samych pracowników, tj. związki zaw ...

                                               

Rozporządzenie (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady NR 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady nr 3821/85 i 2135/98, jak równi ...

                                               

Ryzyko zawodowe

Ryzyko zawodowe, według Ministerstwa Pracy, rozumiane jest jako: "prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń zagrożeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty oraz ich skutków dla zdrowia lub życia pracowników w postaci chorób ...

                                               

Samorząd załogi przedsiębiorstwa państwowego

Samorząd załogi przedsiębiorstwa państwowego – forma uczestnictwa pracowników w zarządzaniu zakładem pracy, charakterystyczna dla formy prawnej przedsiębiorstwa państwowego. Powstawanie i funkcjonowanie samorządów załóg przedsiębiorstw państwowyc ...

                                               

Samozatrudnienie

Samozatrudnienie – sytuacja, w której osoba fizyczna podejmuje działalność gospodarczą na własny rachunek, własną odpowiedzialność i na własne ryzyko.

                                               

Społeczny inspektor pracy

Społeczny inspektor pracy – pracownik danego zakładu pracy, który jest członkiem związku zawodowego i nie zajmuje stanowiska kierownika zakładu pracy lub stanowiska kierowniczego bezpośrednio podległego kierownikowi zakładu. Zakładowe organizacje ...

                                               

Spór zbiorowy

Spór zbiorowy może być sporem o prawa lub sporem o interesy, może dotyczyć warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych oraz także praw i wolności związkowych pracowników. Stronami sporu zbiorowego jest pracodawca i pracownicy, reprezentowani pr ...

                                               

Stan spoczynku

Stan spoczynku – status prawny osoby związanej stosunkiem służbowym, pracy bądź kapłańskim, uzyskany po przekroczeniu określonego wieku lub wskutek stanu zdrowia. Odpowiada emeryturze pracowniczej. Termin stanu spoczynku występuje w aktach prawny ...

                                               

Staż pracy

Staż pracy – łączna długość okresów zatrudnienia, od której uzależnione jest uzyskanie praw pracowniczych.

                                               

Stosunek pracy

Stosunek pracy – pojęcie z zakresu prawa pracy oznaczające więź prawną łączącą pracownika i pracodawcę. Cechą charakterystyczną stosunku pracy jest to, że pracownik zobowiązuje się świadczyć na rzecz pracodawcy pracę w miejscu i czasie przez nieg ...

                                               

Strajk

Strajk – forma nacisku i protestu społecznego stosowanego przez różne grupy społeczne, głównie jednak przez pracowników najemnych. Znane są różne formy strajku, większość z nich polega na dobrowolnym powstrzymaniu się od pracy przez protestujących.

                                               

Strajk dziki

Strajk dziki – forma protestu pracowniczego cechująca się spontanicznością i bezpośredniością działań. Najczęściej nielegalna i pacyfikowana przy użyciu służb porządku publicznego. Symbolem dzikiego strajku jest najeżony czarny żbik wpisany w okr ...

                                               

Strajk głodowy

Strajk głodowy, głodówka protestacyjna – forma strajku, w którym protestujący, chcąc wymusić ustępstwa, decydują się nie przyjmować pokarmów, ale godzą się na przyjmowanie płynów, czasami na opiekę lekarską. Ta forma strajku spotykana jest zarówn ...

                                               

Strajk okupacyjny

Strajk okupacyjny – rodzaj strajku, polegający na tym, iż strajkujący zajmują określone terytorium, budynek lub ich części, uniemożliwiając ich dalsze wykorzystywanie lub funkcjonowanie, w celu wymuszenia spełnienia swych żądań lub postulatów.

                                               

Strajk ostrzegawczy

Strajk ostrzegawczy - forma strajku polegająca na krótkotrwałym powstrzymaniu się pracowników od wykonywania pracy. Zgodnie z ustawą z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych może być zorganizowany jednorazowo i na czas nie dłuższy ...

                                               

Strajk solidarnościowy

Strajk solidarnościowy – strajk, który wynika ze wspólnych interesów zbiorowości pracowników i nie jest ograniczany zarówno terytorialnie, jak i poprzez przynależność do tej samej branży. W prawie polskim jest to strajk w obronie praw i interesów ...

                                               

Strajk włoski

Strajk włoski – forma strajku aktywnego polegająca na wykonywaniu przez pracowników obowiązków służbowych w sposób skrajnie drobiazgowy, co powoduje blokadę działania zakładu w sposób zbliżony do strajku pasywnego. Jest on stosowany w celu obejśc ...

                                               

Świadectwo pracy

Świadectwo pracy – dokument wydawany pracownikowi przez pracodawcę, w związku z wygaśnięciem umowy o pracę lub rozwiązaniem stosunku pracy. Dokument wydawany jest maksymalnie do ostatniego dnia trwania umowy. Kopię świadectwa pracy przechowuje si ...

                                               

Układ zbiorowy pracy

Układ zbiorowy pracy – uregulowane działem jedenastym Kodeksu pracy porozumienie normatywne, zawierane pomiędzy pracodawcą albo organizacjami pracodawców a organizacją związkową albo organizacjami związkowymi. Układy mogą określać szerzej i korzy ...

                                               

Umowa członka zarządu

Umowa członka zarządu – umowa sporządzana w spółce w celu nawiązania stosunku pracy z członkami zarządu, zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych. Zarząd spółki z o.o. prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, składa się z jednego albo ...

                                               

Umowa na czas określony

Umowa na czas określony należy do najpopularniejszych umów terminowych. Strony zawierają umowę o pracę na czas określony, gdy zamierzają pozostawać w stosunku pracy przez z góry określony czas. Oznaczenie czasu trwania umowy może nastąpić poprzez ...

                                               

Umowa na czas wykonania określonej pracy

Umowa na czas wykonania określonej pracy była rodzajem umowy terminowej zawieranej na czas określony - wykonania przedsięwzięcia, zrealizowania zadania, np. wykonanie remontu instalacji budynku, zbiór owoców sezonowych itp. Czas trwania takiej um ...

                                               

Umowa o pracę

Umowa o pracę – jeden ze sposobów nawiązywania stosunku pracy. Czynność prawna polegająca na złożeniu zgodnych oświadczeń woli przez pracownika i pracodawcę, w których pracownik zobowiązuje się do osobistego świadczenia pracy na rzecz pracodawcy ...

                                               

Umowa o pracę na czas nieokreślony

Umowa o pracę na czas nieokreślony jest najbardziej korzystną formą zatrudnienia dla pracownika, zapewnia bowiem pracownikowi najlepszą ochronę stosunku pracy. Tego typu umowa wiąże strony bezterminowo, przez co daje pracownikowi stabilizację zat ...

                                               

Urlop

Urlop – czas wolny od świadczenia pracy przez pracownika, przewidziany przepisami prawa. Pracownik może w tym okresie otrzymywać wynagrodzenie lub go nie otrzymywać, w zależności od rodzaju urlopu. Słowo to pochodzi z niemieckiego Urlaub. Tak pra ...

                                               

Urzędnik

Urzędnik – w potocznym znaczeniu osoba pracująca lub pełniąca funkcję w administracji publicznej. W Polsce urzędnikami mogą być jedynie osoby zatrudnione na podstawie mianowania w administracji rządowej, a nie samorządowej, dlatego określanie pra ...

                                               

Wolności związkowe

Wolności związkowe – grupa podstawowych wolności człowieka związanych z tworzeniem, organizacją i funkcjonowaniem związków zawodowych i organizacji pracodawców. Swobodę zrzeszania się wspomina akapit 2 preambuły do Konstytucji MOP, a stanowiąca z ...

                                               

Wolny zawód

Wolny zawód – pojęcie używane w języku prawnym i prawniczym oraz w praktyce gospodarczej, nieposiadające definicji normatywnej, która identyfikowałaby je wyczerpująco, kategoryzujące niektóre zawody.

                                               

Wypadek przy pracy

Wypadek przy pracy – nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą: podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia; podczas lu ...

                                               

Wypowiedzenie umowy o pracę

Wypowiedzenie umowy o pracę – jednostronna czynność prawna skutkująca rozwiązaniem stosunku pracy. Wypowiedzenie dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy zezwala na to odpowiedni przepis prawa.

                                               

Zakaz handlu w niedziele i święta

Zakaz handlu w niedziele i święta – przepis, stosowany w niektórych krajach, zakazujący otwierania placówek handlowych w niedziele i święta. Obowiązuje m.in. w Niemczech, gdzie nazywany jest Sonntagsruhe. W Polsce od 2018 obowiązuje zakaz handlu ...

                                               

Zakaz konkurencji

Zakaz konkurencji – zawarte w odrębnej umowie zobowiązanie pracownika do niepodejmowania działalności konkurencyjnej w stosunku do pracodawcy oraz niepodejmowania pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie w podmiotach konkurencyjnych. ...

                                               

Zakład pracy

Zakład pracy – do 1996 r. w polskim prawie pracy jednostka organizacyjna zatrudniająca pracowników. W szczególności zakładami pracy były przedsiębiorstwa państwowe, urzędy lub inne państwowe jednostki organizacyjne, spółdzielnie, organizacje społ ...

                                               

Zakład pracy chronionej

Zakład pracy chronionej – przedsiębiorstwo o specjalnym statusie prawnym, które jest przystosowane do zatrudniania osób z wyższymi stopniami niepełnosprawności. Głównym celem przedsiębiorstwa, oprócz wypracowania zysku, jest również aktywizacja z ...

                                               

Zakładowa komisja rozjemcza

Zakładowa komisja rozjemcza – organ powołany przez dekret z 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych właściwy w sprawach sporów pracowniczych. Ustawodawca wprowadzając do polskiego porządku prawnego ten organ oparł się na modelu radz ...

                                               

Zasada równego traktowania w zatrudnieniu

Zasada równego traktowania w zatrudnieniu – jest jedną z podstawowych zasad prawa pracy. 1 stycznia 2004 roku wprowadzona do pierwszego działu Kodeksu pracy w rozdziale zatytułowanym: Równe traktowanie w zatrudnieniu. Ochroną zasady równego trakt ...

                                               

Zespół Trójstronny ds. Kolejnictwa

Zespół Trójstronny ds. Kolejnictwa - powołana w 2003 branżowa instytucja dialogu społecznego. Tworzona jest przez przedstawicieli rządu, pracodawców kolejowych i związków zawodowych. Obecnie z ramienia rządu w skład komisji wchodzi 3 przedstawici ...

                                               

Zwolnienie lekarskie

Zwolnienie lekarskie – zaświadczenie urzędowe wystawiane przez lekarza w celu usprawiedliwienia nieobecności pracownika w pracy z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby lub konieczności zapewnienia opieki choremu członkowi rodziny. Zwolnien ...

                                               

Źródła prawa pracy

Źródła prawa pracy w rozumieniu kodeksu pracy to rodzaj aktów normatywnych kształtujących prawa i obowiązki pracowników oraz pracodawców. Zgodnie z art. 9 par. 1 kp źródłem prawa pracy jest kodeks pracy oraz przepisy innych ustaw oraz aktów wykon ...

                                               

Psychologia pracy

Psychologia pracy – dziedzina psychologii stosowanej, obejmująca rozmaite aspekty organizacji i zarządzania zasobami ludzkimi; początkowo ograniczała się do weryfikowania cech osobowości, predestynujących człowieka do pewnej pracy lub wykluczając ...

                                               

Action learning

Action learning – proces edukacyjny, podczas którego uczestnik analizuje własne zachowania i doświadczenie w celu ich poprawy. Robi się to w niewielkich grupach zwanych zespołami action learning. Metoda jest szczególnie polecana dorosłym ponieważ ...

                                               

Adekwatność funkcjonalna warunków pracy

Adekwatność funkcjonalna warunków pracy – zjawisko obecne w dziedzinie psychologii, jaką jest psychologia pracy i organizacji. Jest to stopień przystosowania warunków pracy do możliwości człowieka. Inaczej można nazwać to adekwatnością obiektywny ...

                                               

Aktogram

Pojęcie aktogramu w 1930 roku po raz pierwszy wprowadził do nauki polski psycholog J. Stefan Szymański w swojej pracy napisanej w języku niemieckim p.t. "Psychologie vom standpunkt der abhängigkeit des erkennens von den lebensbedürfnissen". Aktog ...

                                               

Aktywność zawodowa

Aktywność zawodowa – uczestnictwo w procesie produkcji społecznej, wykonywanie pracy przynoszącej dochód. Ludność aktywna zawodowo to wszyscy pracujący zawodowo oraz zarejestrowani bezrobotni. Do ludności aktywnej zawodowo nie zalicza się uczniów ...

                                               

Analiza pracy

Analiza pracy – systematyczne zbieranie danych opisujących zadania, które składają się na określoną pracę, oraz opisujących wiedzę, umiejętności, zdolności i inne cechy umożliwiające jednostce wykonanie zadań. Jest jednym z narzędzi służących w n ...

                                               

Analiza strategiczna

Analiza strategiczna – zbiór działań, które diagnozują oraz prognozują organizację i jej otoczenie w sposób powodujący sformułowanie odpowiedniej strategii oraz zbudowanie i realizację określonego planu strategicznego. Analiza strategiczna oznacz ...

                                               

Autokratyczny styl zarządzania

Autokratyczny styl zarządzania przedsiębiorstwem – zwany również dyrektywnym. Polega on na narzucaniu przez kierownictwo przedsiębiorstwa planów i wytycznych ich realizowania. Stosowany jest najczęściej w dużych scentralizowanych organizacyjnie p ...