ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 477




                                               

Fundusz celowy

Fundusz celowy – fundusz stworzony do finansowania takich zadań należących do organów publicznych, które mogłyby być finansowane z budżetu, lecz z pewnych względów uznano, iż dla ich realizacji należy stworzyć odrębne budżety. Fundusze celowe cha ...

                                               

Funkcja stabilizacyjna finansów publicznych

Funkcja stabilizacyjna finansów publicznych – jedna z ekonomicznych funkcji finansów publicznych, zwana również wyrównawczą lub kompensacyjną. Z powodu złożoności instytucji budżetu państwa pojawiają się rozbieżności w definiowaniu poszczególnych ...

                                               

Gospodarstwo pomocnicze

Gospodarstwo pomocnicze – dawna jednostka sektora finansów publicznych w Polsce. Była wyodrębniona z jednostki budżetowej pod względem organizacyjnym albo też finansowym. Zajmowała się częścią jej działalności podstawowej lub działalnością uboczn ...

                                               

Instytucja gospodarki budżetowej

Instytucja gospodarki budżetowej – jednostka organizacyjna, tworzona w celu realizacji zadań publicznych, która swoje zadania wykonuje odpłatnie, a koszty swojej działalności oraz zobowiązania pokrywa z uzyskiwanych przychodów. Ta forma organizac ...

                                               

Klasyfikacja budżetowa

Klasyfikacja budżetowa – jednolita klasyfikacja pogrupowania dochodów jak i wydatków budżetowych, która umożliwia dogłębną analizę założeń społeczno-gospodarczych państwa ze źródłami dochodów i wydatków budżetowych.

                                               

Kontrola skarbowa

Kontrola skarbowa – zespół instytucji prawnych, które zostały powołane w celu ochrony interesów i praw majątkowych Skarbu Państwa, zapewnienia skuteczności wykonywania zobowiązań i innych należności stanowiących dochód budżetu państwa lub też pań ...

                                               

Kontrola zarządcza

Kontrola zarządcza – specyficzne rozwiązanie organizacyjne, tj. koncepcja teoretyczna, którą urzeczywistnia się w praktyce organizacyjnej, aby przezwyciężyć określone problemy w organizacji i osiągać zakładane rezultaty. W ujęciu Józefa Płoskonki ...

                                               

Kredyt budżetowy

Kredyt budżetowy - górna granica wydatków, przeznaczonych na cele określone w budżecie i przekazane do dyspozycji danej instytucji administracji państwowej wykonującej zadania budżetowe. Kredyty budżetowe są planowane i wykorzystywane w układzie ...

                                               

Nadwyżka budżetowa

Nadwyżka budżetowa – suma dochodów budżetowych przewyższająca wydatki budżetowe; jeden z rodzajów nadwyżki finansowej. Powoduje wycofanie z obiegu określonej ilości pieniądza i umożliwia wprowadzenie do obiegu dodatkowej ilości pieniądza poprzez ...

                                               

Nadwyżka sektora finansów publicznych

Nadwyżka sektora finansów publicznych – dodatnia różnica między dochodami publicznymi a wydatkami publicznymi, ustalona dla okresu rozliczeniowego, który wynosi zazwyczaj jeden rok. Dochody publiczne i wydatki publiczne oraz nadwyżkę lub deficyt ...

                                               

Nierównowaga fiskalna

Nierównowaga fiskalna – przeciwieństwo równowagi fiskalnej, utożsamiana najczęściej z sytuacją, w której wydatki sektora finansów publicznych nie znajdują pokrycia w dochodach tego sektora. Utrzymujące się deficyty budżetowe znajdują swoje odzwie ...

                                               

Numeryczna reguła fiskalna

Numeryczna reguła fiskalna – instrument ograniczający zakres prowadzonej polityki fiskalnej przyjmujący formę limitów ilościowych, dotyczący przede wszystkim: wzrostu lub poziomu wydatków budżetowych. dopuszczalnego salda budżetowego; wielkości d ...

                                               

Obligacja municypalna

Obligacja municypalna –. dłużny papier wartościowy emitowany przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy o obligacjach. Dla nabywcy obligacja komunalna jest dokumentem potwierdzającym zaciągnięcie przez miasto, gminę lu ...

                                               

Obligacja skarbowa

Obligacja skarbowa – dłużny papier wartościowy emitowany przez rząd. Obligacje skarbowe są jednym z podstawowych instrumentów dłużnych, które są przedmiotem obrotu na światowych rynkach finansowych. Obligacje skarbowe są papierami wartościowymi e ...

                                               

Obligacje przychodowe

Obligacja przychodowa – szczególny rodzaj papierów dłużnych pozwalający ograniczyć odpowiedzialność emitenta do wysokości przychodów z przedsięwzięcia finansowanego z uzyskanych przez spółkę lub Jednostkę Samorządu Terytorialnego środków. Zgodnie ...

                                               

Opłata ekologiczna

Opłata ekologiczna – według obowiązującej w Polsce sprawozdawczości statystycznej są to te opłaty, które kierowane są, przynajmniej w części, na konta funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej różnych szczebli – są to typowe opłaty. Można t ...

                                               

Opłaty lokalne

Gminy czerpią dochody z opłat lokalnych, do których zalicza się opłatę: koncesyjną. skarbową, eksploatacyjną, miejscową, uzdrowiskową, adiacencką, targową, od posiadania psów, Opłaty te reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opł ...

                                               

Oświadczenie majątkowe

Oświadczenie majątkowe – oświadczenie o stanie majątku własnego, którego złożenie może być obowiązkowe. W Polsce oświadczenia majątkowe są wymagane: w postępowaniu wobec dłużnika alimentacyjnego. na stanowisku posła, senatora, posła do Parlamentu ...

                                               

Pakt fiskalny

Pakt fiskalny – umowa międzynarodowa zawarta przez 25 państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym wszystkie państwa strefy euro. Geneza umowy wiąże się z permanentnym niestosowaniem się przez większość państw UE do kryteriów konwergencji i post ...

                                               

Papier stemplowy

Papier stemplowy – specjalny arkusz papieru, na którym można było wnosić pisma, którego adresatem były organ administracji publicznej. Papier ten był opatrzony w trakcie produkcji stemplem rządowym. W Polsce został wprowadzony w roku 1775. Obecni ...

                                               

POLTAX

POLTAX – rozproszony system ewidencjonowania i przetwarzania danych o podatnikach wykorzystywany w urzędach skarbowych, rozwijany i obsługiwany przez polskie Ministerstwo Finansów. To przedsięwzięcie techniczno-organizacyjne, którego podstawowym ...

                                               

Prorogacja budżetu

Prorogacja budżetu – uchwalenie budżetu, który obowiązywał w roku poprzednim na rok następny, czyli jest to przedłużenie ważności budżetu ubiegłorocznego. Umożliwi to finansowanie zadań budżetowych z początkiem roku budżetowego. Rozwiązanie to je ...

                                               

Prowizorium budżetowe

Prowizorium budżetowe – budżet państwa uchwalony tymczasowo, na pewien czas przed budżetem rocznym, a także budżet roczny w formie ogólnych jego założeń. Jest to tryb awaryjny, wchodzi w życie, gdy uchwała budżetowa z pewnych względów nie może by ...

                                               

Rachunkowość budżetowa

Rachunkowość budżetowa – dotyczy jednostek sektora budżetowego i dostarcza informacji finansowych o wykonaniu poszczególnych budżetów, niezbędnych w procesach ich planowania, kontroli i analizy. Tworzy informacje niezbędne do ochrony i kontroli m ...

                                               

Saldo budżetowe

Saldo budżetowe – nadwyżka lub deficyt w budżecie państwa, tj. nadwyżka dochodów względem wydatków budżetu w danym roku lub odwrotnie- nadwyżka wydatków nad dochodami. Salda budżetu państwa nie można jednak sprowadzać wyłącznie do rachunkowego wy ...

                                               

Saldo pierwotne

Saldo pierwotne zwane też saldem wyjściowym albo podstawowym – jest to różnica między dochodami a wydatkami budżetu państwa pomniejszonymi o koszty obsługi długu publicznego. Takie ujęcie salda pozwala na ocenę, jak kształtowałaby się równowaga b ...

                                               

Saldo strukturalne

Saldo strukturalne – wielkość szacunkowa, pozwalająca określić, jaka byłaby kondycja finansów publicznych, gdyby gospodarka funkcjonowała przy pełnym wykorzystaniu potencjału produkcyjnego. Saldo strukturalne jest wynikiem różnicy pomiędzy saldem ...

                                               

Sektor finansów publicznych

Sektor finansów publicznych – zbiór państwowych i samorządowych osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, finansowanych głównie lub wyłącznie ze środków budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

                                               

Seniorat (renta emisyjna)

Seniorat – dochód z tytułu emisji pieniądza przez bank centralny, który posiada monopol na produkcję środków pieniężnych.

                                               

Stopa redystrybucji budżetu

Stopa redystrybucji budżetu - stosunek wydatków budżetowych do produktu krajowego brutto. Wskaźnik ten ukazuje ostateczne rozdysponowanie przez fundusze publiczne produktu narodowego brutto oraz faktyczny wpływ państwa na gospodarkę. Wysoka warto ...

                                               

Subwencja ogólna

Subwencja ogólna jest formą zasilania polskich jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa. Subwencja ogólna składa się z pięciu części: rekompensującej, która ma pokryć utracone dochody, wyrównawczej, której zadaniem jest sztuczne wyrów ...

                                               

Uchwała budżetowa

Uchwała budżetowa w Polsce – uchwalony roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów jednostki samorządu terytorialnego, jak również roczny plan przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetow ...

                                               

Wydatki budżetu państwa

Wydatkami budżetu państwa są środki pieniężne pochodzące z budżetu przeznaczone na finansowanie zadań państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz związków publicznoprawnych. Stanowią kluczową pozycję budżetu, gdyż są podstawą określania środ ...

                                               

Wydatki państwa

Wydatki publiczne – to środki pieniężne przeznaczone na realizację przedsięwzięć państwowych i samorządowych. Wyodrębnia się siedem kategorii wydatków publicznych: Subsydiowanie gospodarstw domowych zasiłki, renty Finansowanie rozwoju społeczno-g ...

                                               

Wydatki publiczne

Wydatki publiczne – przepływy środków pieniężnych pochodzących z budżetów podmiotów publicznych przeznaczonych na realizację zadań publicznych, których celem jest zaspokojenie potrzeb publicznych. Przykładami wydatków publicznych są: inwestycje i ...

                                               

Wypłacalność państwa

Wypłacalność państwa – zdolność państwa do regulowania swoich zobowiązań, szczególnie tych związanych z długiem publicznym. Współcześnie państwa bardzo często prowadzą politykę deficytu budżetowego, która w dłuższej perspektywie oznacza konieczno ...

                                               

Zasady budżetowe

Zasady budżetowe – zasady, reguły postępowania, które powinny być przestrzegane w ustalaniu przez Sejm zadań i form gospodarki finansowej państwa, a także w kontrolowaniu działania rządu. Powinno to zapewnić sprawne i racjonalne wykorzystywanie b ...

                                               

Złota reguła (finanse publiczne)

Złota reguła, Złota reguła finansów publicznych – zasada postępowania w ramach polityki fiskalnej rządu. Złota reguła postuluje aby finansować deficytem budżetowym jedynie wydatki majątkowe, czyli te o charakterze długookresowym np. wydatki na in ...

                                               

Akwasi Afrifa

Akwasi Afrifa – ghański rolnik, generał i polityk. Ukończył Royal Military Academy Sandhurst. W 1966 wszedł w skład Narodowej Rady Wyzwolenia po obaleniu prezydenta Kwame Nkrumaha. Następnie objął urząd ministra finansów 1967-1969 i szefa państwa ...

                                               

Hajredin Çeliku

Hajredin Çeliku – albański polityk komunistyczny i inżynier, minister przemysłu i górnictwa w latach 1982–1987 w rządzie Adila Çarçaniego.

                                               

Nicolaas Johannes Diederichs

Nicolaas Johannes Diederichs – prezydent RPA w latach 1975-1978. Z wykształcenia był ekonomistą, zrobił doktorat na uniwersytecie w Leyden. Ufundował Reddingsdaadbond, organizację propagującą politykę podtrzymywania dobrobytu Afrykanerów. Do Part ...

                                               

Igor Dodon

Igor Dodon, ros. Игорь Никола́евич Додон, trb. Igor´ Nikołajewicz Dodon – mołdawski polityk i ekonomista, minister gospodarki i handlu w latach 2006–2009, od 2008 także wicepremier, parlamentarzysta, od 2011 przewodniczący Partii Socjalistów Repu ...

                                               

Llambi Gegprifti

Llambi Gegprifti – albański polityk komunistyczny, minister przemysłu i górnictwa w 1982 i w latach 1987-1989.

                                               

Rrok Gera

Uczył się w kolegium jezuickim w Szkodrze. Naukę kontynuował w szkole średniej w Wiedniu. W 1924 ukończył studia w Akademii Handlowej w Linzu, studia kontynuował w Wiedniu. W 1928 obronił pracę doktorską z zakresu ekonomii. Powrócił do kraju w 19 ...

                                               

Ahti Karjalainen

Ahti Kalle Karjalainen – jeden z czołowych fińskich polityków i ekonomistów. Wieloletni działacz Unii Agrariuszy. 1957–1958 minister finansów 1962–1963 i 1970–1971 premier wielopartyjnych koalicji większościowych 1961–1962, 1964–1970, 1972–1975 m ...

                                               

Spiro Koleka

Spiro Thoma Koleka – albański polityk komunistyczny, przewodniczący prezydium parlamentu w latach 1949–1950 i 1954–1956, wicepremier i minister gospodarki.

                                               

Rita Marko

Rita Marko – albański polityk pochodzenia macedońskiego lub wołoskiego, członek Biura Politycznego Albańskiej Partii Pracy w latach 1956-1990.

                                               

Pali Miska

Pali Miska – albański działacz komunistyczny, minister przemysłu i gónictwa w latach 1975–1976, w rządzie Mehmeta Shehu, wicepremier Albanii w latach 1976–1981 i 1989-1991, przewodniczący Zgromadzenia Ludowego w latach 1982-1987.

                                               

Gogo Nushi

Gogo Nushi – albański polityk komunistyczny, przewodniczący prezydium parlamentu w latach 1949-1950 i 1954-1956, wicepremier i minister gospodarki.

                                               

Claudio Scajola

Ukończył studia prawnicze na Università degli Studi di Genova. Jako polityk działał w Chrześcijańskiej Demokracji. W latach 1982–1983 i 1990–1995 był burmistrzem rodzinnej Imperii. Po rozpadzie chadecji, w 1995 wstąpił do partii Forza Italia, Sil ...