ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 435




                                               

Le Chalet

Le Chalet – opera w 1 akcie francuskiego kompozytora Adolpha Adama z 1834. Libretto do niej napisali Eugène Scribe i Anne Honoré Joseph Mélesville na podstawie bagateli Goethego – Jery und Bätely. Prapremiera miała miejsce 25 października 1834 w ...

                                               

Chi la dura la vince

Chi la dura la vince lub Arminio – jedyna zachowana opera Heinricha Ignaza Franza von Bibera, skomponowana przez niego w 1687 roku. Autorem libretta był prawdopodobnie Francesco Maria Raffaelini. Głównym bohaterem opery jest wódz germański Arminius.

                                               

Cyganie (Kniaźnin)

Cyganie – opera komiczna do libretta Franciszka Dionizego Kniaźnina z muzyką Michała Kazimierza Ogińskiego, wystawiona w 1786. Opera została wystawiona po raz pierwszy w teatrze przy pałacu Ogińskich w Siedlcach. Temat utworu został podsunięty au ...

                                               

Esclarmonde (opera)

Esclarmonde – opera romantyczna Jules Masseneta w czterech aktach i ośmiu obrazach z prologiem i epilogiem, do libretta Alfred Blaua i Louis de Gramonta, oparta na średniowiecznej opowieści rycerskiej Parthénopéus de Blois. Opera miała swoją prap ...

                                               

Faust (opera Antoniego Henryka Radziwiłła)

Faust – opera w dwóch aktach Antoniego Henryka księcia Radziwiłła z librettem Johanna Wolfganga von Goethego. Muzykę do pełnego, oryginalnego tekstu pierwszej części "Fausta” Goethego Radziwiłł tworzył w latach 1808-1832. Po raz pierwszy zaprezen ...

                                               

Fra Diavolo (opera)

Fra Diavolo – trzyaktowa opera komiczna z muzyką Daniela Aubera oraz librettem autorstwa Eugènea Scribea. Treść bazuje częściowo na autentycznej biografii włoskiego bandyty Michele Pezza, który nosił przydomek Fra Diavolo. Przydomek ten znaczy do ...

                                               

Idaspe

Idaspe – opera sceniczna skomponowana w typowym dramatycznym, pociągłym stylu neapolitańskim w 1730 roku. Skomponował ją Riccardo Broschi, włoski kompozytor późnego baroku, brat słynnego śpiewaka-kastrata Carlo Broschiego znanego pod pseudonimem ...

                                               

Jolanta (opera)

Jolanta – opera Piotra Czajkowskiego w jednym akcie z librettem Modesta Czajkowskiego, na podstawie dramatu duńskiego poety Henrika Herza Córka króla René.

                                               

Krakowiacy i Górale

Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale – wodewil z muzyką Jana Stefaniego do libretta Wojciecha Bogusławskiego, wystawiony w niedzielę 1 marca 1794 roku w Teatrze Narodowym w Warszawie. Uważany za pierwszą operę narodową Dzięki Schillerowi opera ...

                                               

Królowa elfów (opera)

Królowa elfów, oryg. The Fairy Queen, Faerie Queene – maska autorstwa Henry’ego Purcella skomponowana w 1692. Premiera odbyła się 2 maja 1692 w Londynie. Libretto ułożył prawdopodobnie Thomas Betterton na podstawie komedii Williama Shakespeare’a, ...

                                               

Legenda Bałtyku

Legenda Bałtyku – opera w trzech aktach autorstwa Feliksa Nowowiejskiego, której prawykonanie odbyło się 28 listopada 1924 w Operze Poznańskiej. Reżyserem był wówczas Stanisław Tarnawski, scenografię zaprojektował Stanisław Jarocki, a choreografi ...

                                               

Les Indes galantes

Les Indes galantes – typowa dla francuskiej tradycji operowej i dla twórczości Jeana-Philippe’a Rameau opera – balet skomponowana dla opery w Paryżu na sezon 1735 roku. Składa się z 4 entrées z prologiem. Tematem opery-baletu jest miłość, która p ...

                                               

Mały kominiarczyk

Mały kominiarczyk - opera dziecięca skomponowana przez Benjamina Brittena i wchodząca w skład Zróbmy operę - dzieła przybliżającego dzieciom tę dziedzinę sztuki. Libretto napisał Eric Crozier.

                                               

Margier (opera)

Margier – opera dramatyczna w trzech aktach, skomponowana przez Konstantego Gorskiego. Libretto na podstawie poematu Władysława Syrokomli napisał W.W.G. Premiera odbyła się 13 stycznia 1927 roku w Teatrze Wielkim w Poznaniu. Wyciąg fortepianowy u ...

                                               

Marta albo jarmark w Richmondzie

Marta albo jarmark w Richmondzie – opera romantyczno-komiczna Friedricha von Flotowa. Typ opery: opera buffa Autor libretta: – Friedrich Wilhelm Riese na podstawie pantomimy baletowej Lady Harriette ou La Servante de Greenwich. Data premiery: 25 ...

                                               

Merope (opera)

Merope – opera trzyaktowa z 1732 roku, którą do libretta Apostola Zena napisał włoski kompozytor późnego baroku Riccardo Broschi, brat słynnego śpiewaka-kastrata Farinelliego. Farinelli odgrywał często rolę Merope, gdy przebywał w Londynie i Madr ...

                                               

Natałka Połtawka (opera)

Natałka Połtawka – opera w trzech aktach Mykoły Łysenki, wystawiona po raz pierwszy 12 listopada? /24 listopada 1889 w Odessie.

                                               

Niema z Portici

Niema z Portici – pięcioaktowa opera grande z muzyką Daniela Aubera oraz librettem autorstwa Eugènea Scribea i Germaina Delavignea.

                                               

Niziny (opera)

Moruccio, parobek – baryton Tommaso, wójt – bas Pedro, pasterz – tenor Marta, kochanka Sebastiana – mezzosopran Nando, pasterz – tenor Sebastiano, bogaty chłop – baryton Rozalia – alt Antonina – sopran Proboszcz Nuri – sopran Pepa – sopran

                                               

Opera żebracza

Opera żebracza – dzieło teatralno-muzyczne, w trzech aktach z prologiem, wystawione po raz pierwszy 29 stycznia 1728 roku w Londynie na scenie Lincolns Inn Fields Theatre, do którego libretto stworzył poeta angielski John Gay, a muzykę opracował ...

                                               

Platée

Platée – balet komiczny – 3 akty z prologiem, pierwsza wersja 1745, druga wersja 1749. Typowa dla francuskiej tradycji operowej i dla twórczości Jeana-Philippe’a Rameau opera – balet skomponowana dla opery w Paryżu na sezon roku.

                                               

Pocztylion z Lonjumeau

Pocztylion z Lonjumeau – opera w trzech aktach Adolphea Adama z 1836. Libretto napisali Adolphe de Leuven i Léon-Lévy Brunswick. Prapremiera miała miejsce 13 października 1836 w Opéra-Comique w Paryżu. Adam komponował operę między listopadem 1835 ...

                                               

Potępienie Fausta

Potępienie Fausta – czteroczęściowa kantata dramatyczna z muzyką Hectora Berlioza. Autorami libretta są Gèrard oraz Almire Gandonnière.

                                               

Psyche (Fux)

Psyche – opera, którą skomponował i wystawił w Wiedniu w roku 1719 austriacki kompozytor późnego baroku Johann Joseph Fux. Opera był typową trzyaktową opera seria typu neapolitańskiego. Akcja nawiązywała do mitu greckiego o Psyche.

                                               

Rusałka (Dvořák)

Rusałka – czeska opera w trzech aktach skomponowana przez Antonína Dvořáka w 1900, wystawiona po raz pierwszy w roku 1901. Czeskie Libretto napisał Jaroslav Kvapil. Rusałki to w mitologii słowiańskiej demoniczne istoty zamieszkujące lasy, pola i ...

                                               

Samson i Dalila (opera)

Samson i Dalila – opera w trzech aktach do muzyki Camillea Saint-Saensa i libretta Ferdinanda Lemaire’a. Dzieło miało prapremierę w Weimarze 2 grudnia 1877. Opera ta, oparta na staro-biblijnej opowieści o Samsonie i Dalili z rozdziału 16-ego Księ ...

                                               

Sąd ostateczny (opera)

Sąd Ostateczny – opera w 2 aktach autorstwa Krzysztofa Knittla, której polska prapremiera miała miejsce 8 listopada 2017 roku w Operze Bałtyckiej w reżyserii Pawła Szkotaka. Tematem utworu jest Sąd Ostateczny - tryptyk Hansa Memlinga, który znajd ...

                                               

Scylla et Glaucus

Scylla et Glaucus – jedyna opera napisana przez barokowego francuskiego kompozytora Jean-Marie Leclaira. Została wykonana po raz pierwszy w Paryżu w roku 1746.

                                               

’u’

’u’ – pierwsza opera w języku klingońskim, reklamowana jako "pierwsza autentyczna klingońska opera na Ziemi”. Skomponował ją Eef van Breen do libretta, które napisali Kees Ligtelijn i Marc Okrand pod dyrekcją artystyczną Florisa Schönfelda. Treść ...

                                               

Wozzeck

Małgorzata – alt Wozzeck, żołnierz – baryton Maria, konkubina Wozzecka – sopran Tamburmajor – tenor Kapitan – tenor Błazen – tenor Andres – tenor czeladnicy – bas i baryton lub tenor Syn Marii – sopran chłopięcy żołnierze, służące, dzieci Doktor ...

                                               

Z rodu Boreasza

Z rodu Boreasza – Ostatnie dzieło Jeana-Philippe’a Rameau, francuskiego kompozytora epoki późnego Baroku, pięcioaktowa tragedia liryczna z 1763 roku. Dzieło nie zostało wystawione za życia jego twórcy.

                                               

Zamarłe oczy

Arsinoe, niewolnica Myrtocle – sopran Myrtocle, żona Arcesiusa – sopran Ktezifar, egipski lekarz – tenor Sara, żydowska kobieta – sopran Pastuszek – sopran Arcesius, rzymski poseł w Jerozolimie – baryton Rut, żydowska kobieta – mezzosopran niewol ...

                                               

Zamek Sinobrodego

Zamek Sinobrodego lub Zamek Księcia Sinobrodego – jednoaktowa opera ekspresjonistyczna z muzyką napisaną przez Bélę Bartóka do libretta Béli Balázsa w 1911 roku.

                                               

Syrenka (rysunek Pabla Picassa)

Syrenka – warszawski mural, narysowany przez Pabla Picassa w 1948, podczas jego pobytu w Polsce, przedstawiający Syrenkę. Mural istniał do 1953, kiedy to został zniszczony. Został odtworzony w dawnym miejscu w 2019.

                                               

Adam z Macedonii

Adam z Macedonii lub Adam z Gowrłewa – nazwa małej ceramicznej postaci męskiego tułowia w pozycji siedzącej z okresu neolitu, odkrytej w 2000 roku przez archeologa Miłosza Biłbiјę na wykopaliskach w pobliżu miejscowości Gowrłewo. Figurka datowana ...

                                               

Człowiek-lew

Człowiek-lew – prehistoryczna rzeźba z kości słoniowej, która została odkryta w Hohlenstein-Stadel w 1939 roku. Jest najstarszą znaną rzeźbą zoomorficzną i najstarszym przykładem sztuki figuratywnej. Została odrestaurowana z tysiąca fragmentów. P ...

                                               

Opłakujący rodzice

Opłakujący rodzice – grupa figuralna przedstawiająca rodziców opłakujących śmierć syna, projektu niemieckiej rzeźbiarki Käthe Kollwitz, poświęcona jej 18-letniemu synowi Peterowi Kollwitzowi poległemu podczas I bitwy pod Ypres w październiku 1914 ...

                                               

Poległy astronauta

Poległy astronauta – miniaturowa rzeźba wykonana z aluminium, przedstawiająca astronautę w kombinezonie kosmicznym, mająca na celu upamiętnienie zmarłych astronautów i kosmonautów, jedyne ziemskie dzieło sztuki znajdujące się na innym ciele niebi ...

                                               

Prime Ministers Avenue

Prime Ministers Avenue – potoczna nazwa kolekcji wykonanych z brązu popiersi wszystkich australijskich premierów, znajdującej się w Ogrodach Botanicznych w Ballarat w stanie Wiktoria. Pomysłodawcą i początkowym sponsorem kolekcji był Richard Crou ...

                                               

Ptak Zimbabwe

Ptak Zimbabwe – wykuta w kamieniu przez miejscowy lud figura ptaka, odnaleziona w Wielkim Zimbabwe. Przypomina ona orła kuglarza siedzącego na tronie. Ptak Zimbabwe jest obecnie jednym z symboli kraju i widnieje na flagach i godłach z tamtych oko ...

                                               

Rzeźba św. Franciszka z Asyżu

Rzeźba św. Franciszka z Asyżu – zabytkowa rzeźba w stolicy Malty Valletcie. Umieszczona jest na rogu budynku u zbiegu ulic Triq ir-Repubblika i Triq Melita na ścianie Kościół św. Franciszka z Asyżu w Valletcie. Statua przedstawia św. Franciszka z ...

                                               

Trzy mądre małpy

Trzy mądre małpy – wyrażone za pomocą rzeźby lub obrazu japońskie przysłowie "nie widzę nic złego, nie słyszę nic złego, nie mówię nic złego”. Trzy małpy to: Mizaru, która zakrywa oczy, więc nie widzi nic złego, Kikazaru, która zakrywa uszy, więc ...

                                               

Wenus z Brizet

Wenus z Brizet – rzekomo antyczna rzeźba marmurowa przedstawiająca rzymską boginię Wenus, jedno z najgłośniejszych oszustw archeologicznych I połowy XX wieku. Rzeźba została odkryta 2 maja 1937 roku przez francuskiego rolnika Jeana Gonona na jego ...

                                               

Złoty Budda

Złoty Budda – największy na świecie posąg Buddy, zrobiony ze złota, znajdujący się na terenie świątyni Wat Traimit w Bangkoku. Ma wysokość 3 m, waży ponad 5 ton. Przedstawia Buddę w pozycji siedzącej, z rękami ułożonymi w tzw. bhumisparśa-mudra.

                                               

Tryptyk

Tryptyk – typ nastawy ołtarzowej składający się z części środkowej oraz dwóch bocznych skrzydeł. Skrzydła są zwykle osadzone na zawiasach i ruchome, dzięki czemu mogą się zamykać, zasłaniając część środkową. Nazwa tryptyk odnosi się także do obra ...

                                               

Madonna szafkowa

Madonna szafkowa – typ ikonograficzny Marii występujący w XIV i XV wieku na terenie państwa zakonu krzyżackiego. Przedstawienie Madonny szafkowej jest przenośną formą ołtarzową podobna do tryptyku łączącego trzy typy ikonograficzne, tronującej Ma ...

                                               

Tryptyk rzymski

Tryptyk rzymski – poemat papieża Jana Pawła II. Został wydany w 2003 roku w sześciu językach: polskim, niemieckim, angielskim, hiszpańskim, francuskim i włoskim.

                                               

Tryptyk Świętokrzyski

Tryptyk Świętokrzyski – zbiór trzech oratoriów z muzyką Piotra Rubika do słów Zbigniewa Książka, powstały w latach 2004-2006. Pomysłodawcą i mecenasem całego tryptyku jest prezydent Kielc Wojciech Lubawski. Pierwsze dwie części Tryptyku Świętokrz ...

                                               

Brakteat z Vadstena

Brakteat z Vadstena – wykonany ze złota naszyjnik w formie monety, będący najprawdopodobniej ochronnym amuletem, stanowiący jeden z najstarszych zabytków pisma runicznego. Datowany na V/VI wiek. Został odnaleziony w 1774 roku w pobliżu Vadstena w ...

                                               

Bursztynowa Komnata

Bursztynowa Komnata – kompletny bursztynowy wystrój komnaty zamówiony przez Fryderyka I u gdańskich mistrzów. W ciągu kilkudziesięciu lat, jakie upłynęły od jego zaginięcia bądź zniszczenia, stał się symbolem zaginionego skarbu.