ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 12




                                               

Zamek w Chuście

Zamek służył obronie przed Kumanami. Następnie został zniszczony podczas najazdu mongolskiego w 1242 i odbudowany przez króla Karola Roberta około 1318 r. W 1594 r. miasto zniszczyli Tatarzy. W późniejszych wiekach zamek był kilkakrotnie oblegany ...

                                               

Malawicze Górne

W 1679 r. w Malawiczach Górnych osiedli Tatarzy, którzy za swoje zasługi wojenne i wierność Rzeczypospolitej otrzymali tu od Jana III Sobieskiego ziemie na własność. Tatarzy wznieśli w Malawiczach drewniany meczet, który jednak nie zachował się d ...

                                               

Zamek w Kołomyi

Warownię w Kołomyi oraz Pokucie król Polski Władysław Jagiełło w 1411 r. przekazał w zastaw Aleksandrowi, wojewodzie Wołoszczyzny. Do Korony Polskiej owe ziemie powróciły w 1436 r. Król Polski Kazimierz IV Jagiellończyk, litując się nad losem swe ...

                                               

Zamek w Torczynie

Zamek został zbudowany przez biskupa łuckiego Jerzego Falczewskiego we wsi Torczyn. W związku z tym Zygmunt I Stary w przywileju z 1540 r. nadał miejscowości prawa magdeburskie. Biskup zobowiązany został do utrzymywania jednej horodni zamku łucki ...

                                               

Gorłówka

Gorłówka – miasto na Ukrainie, w obwodzie donieckim; 283 tys. mieszkańców. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego, przemysł chemiczny i maszynowy. Ważny węzeł kolejowy. Obecna nazwa miejscowości pochodzi od geologa rosyjskiego Piotra Gorłowa, który p ...

                                               

Chajtarma (film)

Oparty na faktach film przedstawia historię deportacji narodu krymsko-tatarskiego, zarządzonej przez Stalina w 1944 roku. Głównym bohaterem filmu jest Sułtan Amet-Chan postać autentyczna - pilot radzieckiego myśliwca, dwukrotnie odznaczony najwyż ...

                                               

Nogajowie

W etnogenezie Nogajów brały udział takie starożytne ludy jak: Siracy, Ujsuni, Ujgurzy, Kipczacy, Asi, Kereici, Dormeni, Najmanowie, Mangini, Bułgarzy, Katagani, Bajdarzy i inne, mieszkające w regionie Irtyszu, północno-zachodniej Mongolii, Azji Ś ...

                                               

Armiańsk

Armiańsk – ukraińskie miasto wydzielone w Republice Autonomicznej Krymu, położone na Przesmyku Perekopskim. W 2014 liczył 21 987 mieszkańców, z czego Rosjanie stanowili 57.88%, Ukraińcy 27.27%, a Tatarzy krymscy 1.32% pozostała liczba to przedsta ...

                                               

Tatarzy (ujednoznacznienie)

Nazwą Tatarzy określano w historii kilka różnych ludów: Tatarów białych – lud turecki, który sam siebie nazywał Ongutami. Mongołów – wszystkich członków imperium mongolskiego oraz ord i chanatów z niego się wywodzących. Nazwa ta przyjęła się w pa ...

                                               

Autonomiczna Republika Krymu

Autonomiczna Republika Krymu – autonomiczna republika znajdująca się na terenie Ukrainy. Obejmuje Półwysep Krymski, leżący na północnym wybrzeżu Morza Czarnego. Stolicą republiki jest Symferopol. W grudniu 2013 r. miała 1.97 mln mieszkańców.

                                               

Wojna litewsko-moskiewska (1512–1522)

Wojna litewsko-moskiewska 1512–1522 – wojna stoczona pomiędzy Polską, wspieraną przez Wielkie Księstwo Litewskie a Wielkim Księstwem Moskiewskim w latach 1512–1522.

                                               

Ajudah

Ajudah – góra i przylądek na południowym wybrzeżu Półwyspu Krymskiego. Wysokość góry wynosi 572 m n.p.m. Obszar ogólny wynosi ∼4 km². W 1947 r. kompleks "Ajudah” składający się z góry Ajudah i okolicznych lasów został ustanowiony rezerwatem i zab ...

                                               

Piotr Suchowij

Piotr Suchowij Петро), hetman koszowy w latach 1668-69. Pochodził z lewobrzeża, kozak połtawski, pisarz Siczy Zaporoskiej. W czasach największych sukcesów hetmana Doroszenki, jakim było zjednoczenie w 1668 roku prawo i lewobrzeżnej Ukrainy, Zapor ...

                                               

Fontanna Bachczysaraju

Fontanna Bachczysaraju – poemat choreograficzny w 4 aktach z prologiem. Libretto: Nikołaj Wołkow według poematu Aleksandra Puszkina; muzyka: Boris Asafjew; scenografia: Walentyna Chodasewicz. choreografia: Rostisław Zacharow; Prapremiera: Leningr ...

                                               

Chorągiew tatarska Ułana Zasulskiego

Chorągiew tatarska Ułana Zasulskiego – chorągiew tatarska jazdy koronnej II połowy XVII wieku. Rotmistrzem chorągwi był Ułan Zasulski. Jej żołnierze brali udział w działaniach zbrojnych wojny polsko-rosyjskiej toczonej w latach 1654–1667 i wojny ...

                                               

Iwie (miasto)

Iwie – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, 8.1 tys. mieszkańców, 158 km od Grodna. Miejscowość znana jest jako największe na Białorusi skupisko Tatarów. Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie oszmiańskim województ ...

                                               

Rejon iwiejski

Rejon iwiejski ma powierzchnię 1845.50 km². Lasy zajmują powierzchnię 815.25 km², bagna 89.23 km², obiekty wodne 20.25 km². Graniczy od południowego zachodu z rejonem lidzkim, od zachodu z rejonem werenowskim, od północy z rejonem oszmiańskim, od ...

                                               

Obwód grodzieński

Obwód grodzieński – obwód będący częścią Białorusi, leżący w jej północno-zachodniej części, przy granicy z Polską i Litwą. Stolicą obwodu jest Grodno. Skupisko mniejszości polskiej na Białorusi.

                                               

Kamieniec (Białoruś)

Kamieniec – miasto w zachodniej Białorusi, stolica rejonu kamienieckiego, liczące 8.4 tys. mieszkańców. Ośrodek rozwoju przemysłu spożywczego oraz centrum strefy rekreacyjnej. Miasto królewskie ekonomii brzeskiej położone było w końcu XVIII wieku ...

                                               

627 Batalion Wschodni

627 Batalion Wschodni - oddział wojskowy Wehrmachtu złożony z Tatarów nadwołżańskich podczas II wojny światowej Batalion został sformowany w II poł. listopada 1942 r. w centralnej części okupowanych terenów ZSRR. Podlegał Grupie Armii "Środek". W ...

                                               

Mucharscy

Mucharscy Mirza Mucharscy herbu Gozdawa – rodzina tatarska zamieszkująca w Rzeczypospolitej od końca XIV wieku. Znani heraldykowi Tuhan-Baranowskiemu, który wywodził ich z Tatarów nogajskich. Nazwisko prawdopodobnie od chorążego Mustafy. Stanisła ...

                                               

Pułk Jazdy Tatarskiej

W styczniu 1919 roku rozpoczęto formowanie "Jazdy Tatarskiej”. Żołnierzami byli przede wszystkim polscy Tatarzy. Służyli w nim też muzułmanie innych narodowości m.in. Azerowie. 31 stycznia w Warszawie został wydany pierwszy rozkaz pułkowy. 14 lut ...

                                               

Wojna polsko-rosyjska (1654–1667)

Wojna polsko-rosyjska, wojna moskiewska 1654–1667 znana jako potop rosyjski – wojna obronna Rzeczypospolitej Obojga Narodów wobec najazdu na jej terytorium wojsk Carstwa Rosyjskiego rozgrywająca się w latach 1654 – 1667, na czas której przypadł r ...

                                               

Monaster Leszczyński

Monaster Leszczyński, monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Pińsku – prawosławny, a następnie unicki klasztor męski w uroczysku Leszcz k. Pińska. Według danych podawanych w 1799 przez unickiego biskupa Gedeona Horbackiego, monaster został ufundowany w ...

                                               

13 Pułk Ułanów Wileńskich

13 Pułk Ułanów Wileńskich – oddział kawalerii Samoobrony Litwy i Białorusi, Wojska Litwy Środkowej, Wojska Polskiego II RP oraz Armii Krajowej. Pułk stacjonował w garnizonie Nowa Wilejka, a jego szwadron zapasowy w garnizonie Wołkowysk. Święto pu ...

                                               

Historia Augustowa

Pierwsze ślady pobytu ludzi w okolicach Augustowa pochodzą sprzed ok. 9 tys. lat p.n.e. Nad jeziorem Necko w okolicach rzeczki Kamienny Bród wieś Wójtowskie Włóki odkryto ślady przebywania przynajmniej trzech rodzin, które pozostawiły narzędzia i ...

                                               

Aleksander Ułan

Aleksander Ułan – rotmistrz i pułkownik oddziałów tatarskich w służbie saskiej. Od jego nazwiska pochodzi prawdopodobnie nazwa formacji lekkiej kawalerii – ułanów. Pochodził z litewskich Tatarów osiadłych w powiecie oszmiańskim we wsi Łostai. W 1 ...

                                               

6 Pułk Litewski Przedniej Straży

Sformowany w maju 1792 z 2 Pułku Ułanów Nadwornych. Znany wcześniej jako Pułk Tatarski Jakuba Azulewicza albo 1 Pułk Tatarski. Status nadwornych oddziałów królewskich regulowały uchwały sejmowe z 1776 roku: W lutym 1777 roku, według etatu pułk uł ...

                                               

1240

Templariusze wybudowali twierdzę Temple, w Paryżu. Litwa zdobyła tzw. Ruś Czarną. Podboje na Rusi wywarły decydujący wpływ na bieg spraw na Litwie właściwej. Zdobywcy przyjmowali bezsprzecznie przeważającą kulturę krain, którymi zawładnęli, zapoz ...

                                               

Okręg kłajpedzki

Okręg kłajpedzki – jeden z dziesięciu okręgów Litwy, położony w zachodniej części kraju przy granicy z rosyjskim obwodem kaliningradzkim i Łotwą nad Morzem Bałtyckim. Stolicą okręgu jest miasto Kłajpeda. Ludność: 337 286 osób Powierzchnia: 5209 k ...

                                               

Okręg wileński

Okręg wileński – jeden z dziesięciu okręgów Litwy, położony we wschodniej części kraju przy granicy z Białorusią. Stolicą jest Wilno. Okręg zajmuje powierzchnię 9731 km² i liczy 810 651 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosi 83.3 osób/km 2. Litw ...

                                               

Rejon wileński

Rejon wileński – rejon we wschodniej Litwie. 52.07% ludności stanowią Polacy, 32.47% Litwini. Merem samorządu rejonu jest Maria Rekść. 12 czerwca 2009 samorząd uznał Chrystusa za Króla rejonu wileńskiego.

                                               

Piotrowscy herbu Piotrowski

Piotrowscy herbu własnego - kniaziowie tatarscy, potomkowie Najman-Bega, uczestnika Bitwy Grunwaldzkiej. Protoplasta rodu, Najman-Beg przybył na Litwę w 1409 r. - należał do tego zastępu arystokracji tatarskiej, który pod wodzą Dżalal ad-Dina póź ...

                                               

Meczet w Kownie

Meczet w Kownie – dom modlitewny muzułmanów i centrum kowieńskiej społeczności tatarskiej położony w Kownie przy ul. Tatarskiej 6. Pierwsze wiadomości o istnieniu drewnianego meczetu w Kownie pochodzą z 1795 roku, gdy doszło do jego pożaru. W wyn ...

                                               

Petyhorcy

Petyhorcy, pietyhorcy – lekka odmiana husarii używana w XVI–XVIII wieku najczęściej w Wielkim Księstwie Litewskim. Był to rodzaj kawalerii pośredni między husarią a jazdą kozacką/jazdą pancerną, o czym świadczy też wysokość żołdu. Jazda petyhorsk ...

                                               

Obwód charkowski

Obwód charkowski – jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży we wschodniej części Ukrainy, od północy graniczy z Rosją, od wschodu z obwodem ługańskim, od południowego wschodu z obwodem donieckim, od południowego zachodu z obwodem dniepropetrowskim, od za ...

                                               

Wojny polsko-krzyżackie

Ekspansję terenów dzisiejszej Polski Krzyżacy rozpoczęli w 1226 roku, kiedy to Konrad Mazowiecki sprowadził ich na ziemię chełmińską. W czasie panowania Władysława Łokietka Zakon Krzyżacki podbił w 1309 roku zbrojnie Pomorze Gdańskie, co stało si ...

                                               

Garif Sultan

Garif Sultan, ros. Гарип Султан – tatarski wykładowca akademicki, członek Komitetu Tatarskiego podczas II wojny światowej, emigracyjny publicysta i wydawca, szef redakcji tatarsko-baszkirskiej Radia "Wolna Europa" Ukończył studia. Wykładał w Basz ...

                                               

Bóbrka (Ukraina)

Bóbrka – miasto na Ukrainie, na Podolu, nad Ługiem, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim. Bóbrka leży ok. 20 km na zachód od Przemyślan i ok. 30 km na południowy wschód od Lwowa. Przez miasto przebiega ukraińska droga krajowa N09.

                                               

Obwód połtawski

Obwód połtawski – jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży w środkowej części Ukrainy, nad Dnieprem. Stolicą obwodu jest Połtawa. Na północy graniczy z obwodem czernihowskim i sumskim, na wschodzie z charkowskim, na południu z dniepropietrowskim i kirowo ...

                                               

Obwód doniecki

Obwód doniecki – jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży we wschodniej części Ukrainy, przy granicy z Rosją. Stolicą obwodu jest Donieck. Faktycznie siedzibę administracji obwodem od 13 października 2014 została tymczasowo przeniesiona do Kramatorska. O ...

                                               

Obwód ługański

Obwód ługański – jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży we wschodniej części Ukrainy, przy granicy z Rosją. Na zachodzie graniczy z obwodem donieckim i charkowskim. Obwód składa się z 18 rejonów. Stolicą obwodu jest Ługańsk. Faktyczna siedziba administ ...

                                               

Prut

Prut – rzeka w południowo-wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią.

                                               

Obwód zaporoski

Obwód zaporoski – jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży w południowo-wschodniej części Ukrainy, nad Dnieprem i Morzem Azowskim. Na północy i północnym zachodzie graniczy z obwodem dniepropietrowskim, na zachodzie z chersońskim, na wschodzie z doniecki ...

                                               

Wojna rosyjsko-turecka (1674–1681)

Wojna rosyjsko-turecka 1674–1681 wywołana została coraz bardziej agresywną postawą Turcji w XVII wieku a także rosnącymi aspiracjami Rosji po zwycięskiej wojnie z Rzecząpospolitą 1654–1667. Wybrany w czerwcu na hetmana lewobrzeżnej Ukrainy Iwan S ...

                                               

Komitat Ugocsa

Ugocsa - dawny komitat w północno-wschodniej części Królestwa Węgier. Komitat Ugocsa został powołany w 1262. Jego stolicą zostało miasto Wielki Sewlusz węg. Nagyszőllős, dziś Wynohradiw. Komitat dzielił się na dwa powiaty. Od 1882 był to najmniej ...

                                               

Charków

Charków – miasto w północno-wschodniej części Ukrainy, położone na południowym krańcu Wyżyny Środkoworosyjskiej, stolica obwodu charkowskiego. Jest drugim pod względem liczby mieszkańców miastem Ukrainy a czwartym pod względem powierzchni. Charkó ...

                                               

Zamek w Podkamieniu

W XIII w. osiedlili się tutaj oo. dominikanie, obaliwszy wcześniej ołtarze pogańskich bogów. W 1245 r. wdarli się w te strony Tatarzy, którzy zamordowali przeora Urbana i dwunastu braci. W tym miejscu właśnie powstał zamek, obok którego Piotr Ceb ...

                                               

Gwoździec (obwód iwanofrankiwski)

Gwoździec – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim, nad Czerniawą. Położone jest 19 km na północny wschód od Kołomyi i 58 km na południowy wschód od Iwano-Frankiwska; stacja kolejowa, szkoła, urząd ...

                                               

Samodzielna Odeska Brygada Strzelecka

Samodzielna Odeska Brygada Strzelecka – jednostka wojskowa białych podczas wojny domowej w Rosji Brygada była formowana od października 1918 r. w Odessie z połączenia oddziałów ochotniczych, składających się z białych Rosjan służących wcześniej w ...